|

Er zijn veel verschillende oorzaken waarom er bij iemand een stoma
moet worden aangelegd. Op deze pagina zetten we de meest voorkomende oorzaken voor je op een
rijtje. Ongeveer 80% van alle stoma's
wordt aangelegd bij mensen met een kwaadaardige
aandoening.
Anusatresie
Diverticulitis
*
De persoonlijke ervaringen van Geertje *
Dikke darmpoliepen
Kanker
*
De persoonlijke ervaringen van Hye Sun *
Fistel
Endeldarmverzakking
Ontstekingsziekten
*
De persoonlijke ervaringen van Koosje met CU * *
De persoonlijke ervaringen van Véronique met Crohn *
Spina Bifida
De ziekte van Hirschsprung
*
De persoonlijke ervaringen van Wouter Ivo *
Slow Transit Constipatie/Obstipatie
C.I.I.P.
Een ongeval, misbruik of medische fout
*
De persoonlijke ervaringen van Roxanne
*
Endometriose
Blaasproblemen
Maagproblemen
*
De persoonlijke ervaringen van P-tje
*
Cystic Fibrosis
Multiple sclerose (MS)
Dwarslaesie
Bron afbeelding uit
het boek: Anatomy & Pathologie, 4th Edition
Vertaling Copyright © Stichting Stomaatje
Anusatresie
Het betekent: een anus die ontbreekt.
Anus is Latijns voor "poepgaatje"
en atresie komt uit het Grieks en betekent
"het niet aangelegd of later weer
dichtgegroeid zijn van natuurlijke openingen of kanalen".
Jaarlijks worden er ongeveer 40 baby's met deze afwijking geboren, de oorzaak is
niet bekend. Bij sommige kinderen is er wel iets van een
uitgang te zien, maar op een afwijkende plaats, en zeer
nauw. De anus kan in elk geval niet normaal functioneren
en hierdoor kan het kind zijn of haar ontlasting niet kwijt. Vaak
heeft een kind geboren met anusatresie meer afwijkingen, zoals aan
de urinewegen of nieren, de slokdarm, het skelet of de
geslachtsorganen.
Voor meer informatie:
Vereniging van anusatresie

Naar boven
Diverticulitis
Divertikels zijn kleine uitstulpingen van de slijmvlieslaag door de spierlaag
van de darm. Je kunt ze vergelijken met de binnenband van een fiets die op een zwakke plek door de buitenband
naar buiten drukt. Dan krijg je ook een uitstulping. Divertikels kunnen zich op iedere plek in het maag-darmkanaal voordoen, maar ontstaan meestal in de
dikke darm (het colon) en vooral in het laatste deel ervan (het colon sigmoïdeum).

Diverticulosis (het
voorkomen van divertikels in de dikke darm) wordt beschouwd als de meest voorkomende afwijking van de
dikke darm in de westerse wereld. De kans dat iemand ooit in zijn leven divertikels krijgt wordt op ongeveer
40 tot 50% geschat. Je kunt divertikels hebben zonder
dat je dit weet, slechts in zo'n 5 tot 20% van de gevallen geven divertikels aanleiding tot
klachten. De klachten ontstaan meestal pas als voedselresten in de
divertikels achterblijven, waardoor bacteriën zich gaan vermenigvuldigen. Een divertikel kan dan gaan
ontsteken: dit noem je diverticulitis. Een enkele keer is de
ontsteking zo ernstig dat de divertikel knapt en de darminhoud de buikholte instroomt (perforatie). Dit
veroorzaakt buikvliesontsteking. Dit is een levensbedreigende situatie die vrijwel altijd leidt tot
een operatie.

Bron afbeelding:
Mayo clinic
Divertikels moeten niet verward worden met darmpoliepen. Poliepen groeien op het
slijmvlies van de darm naar binnen en kunnen darmkanker veroorzaken, terwijl divertikels door de darmwand heen
de buikholte in groeien en nooit kwaadaardig worden.
Lees hier het persoonlijke verhaal van
Geertje
Naar boven
Dikke darmpoliepen
Een dikke darmpoliep is een woekering van het slijmvlies
van de dikke darm en groeit vanaf de buitenkant van de darm naar
binnen. Een poliep kan verschillende vormen hebben. Hij kan eruit zien als een bolletje, een paddenstoel of
zo plat als een knoop. Dikke darmpoliepen kunnen heel klein zijn (zo klein als
een speldenknop) maar ook kunnen ze tot wel enkele centimeters in
doorsnede voorkomen. Sommige mensen hebben slechts één poliepje in hun dikke
darm, maar meestal zijn het er meer en een enkele maal is het slijmvlies van de
dikke darm bezaaid met poliepen.

Voorbeeld van een platte en een steel-poliep. Bron afbeelding: Delft integraal
Veel mensen worden ongerust als zij te horen krijgen dat ze dikke
darmpoliepen hebben. Gelukkig zijn de meeste dikke darmpoliepen goedaardige gezwellen (niet-neoplastische
poliepen). Slechts in een klein percentage poliepen kunnen ‘onrustige cellen’ voorkomen (adenomen genoemd).
Deze adenomen kunnen na verloop van tijd veranderen in kwaadaardige gezwellen (neoplastische poliepen) en zo
dikke darmkanker veroorzaken. Aan de ‘buitenkant’ is niet te zien of een poliep goed- of kwaadaardig is. Dit
blijkt pas na onderzoek. Daarom moet elke poliep verwijderd en onderzocht worden. Ook is het zo dat 1 op
de 20 goedaardige dikke darmpoliepen later toch kwaadaardig worden, waardoor het verstandig is alle
poliepen te verwijderen. Zo wordt ook voorkomen dat een poliep groter groeit en ze
de doorgang van de darm belemmert.
Bron afbeelding:
Health.yahoo.com
Voor het ontstaan van poliepen en darmkanker speelt in sommige gevallen
erfelijkheid een rol. Bijvoorbeeld bij het ‘Heriditair Non-Polyposis Colorectaal Carcinoom’, kortweg HNPCC,
‘familiaire (erfelijke) dikke darmkanker’ of ‘Lynch syndroom’ genoemd. Er zijn niet extreem veel
poliepen, maar de eenmaal ontstane poliepen kunnen zich bij deze
mensen sneller ontwikkelen tot kanker. Ongeveer 1-5% van alle mensen met dikke darmkanker
heeft de ziekte gekregen door erfelijke aanleg voor HNPCC. Ook bestaat er de ziekte ‘familiaire
adenomateuze polyposis’, kortweg FAP genoemd. FAP is een erfelijke aandoening waarbij talrijke goedaardige
gezwellen (poliepen) in de darmen ontstaan. Dat begint meestal vanaf een leeftijd van 10-30 jaar. Als niets
tegen die poliepen wordt gedaan, ontstaat op den duur dikke darmkanker. Vanwege
het zeer grote risico op kwaadaardig worden van één of meer poliepen wordt vaak bij personen met FAP
uit voorzorg de gehele dikke darm chirurgisch weggenomen. Mensen met FAP bij
wie niets wordt gedaan, hebben rond hun 45e jaar vrijwel 100% kans op dikke darmkanker. Ongeveer
1% van alle mensen met dikke darmkanker heeft de ziekte gekregen vanwege FAP.
Daarnaast bestaat er ook MUTYH associated polyposis (MAP),
dit zit op een ander gen dan FAP en
lijkt langzamer te groeien en is minder
erfelijk.
Naar boven
Kanker
Je kunt door verschillende vormen van
kanker een stoma krijgen. Te denken valt hierbij aan kanker in de darm, blaas, slokdarm
of maag. Maar ook door kanker aan de eierstokken of baarmoeder (hals)
kan het nodig zijn dat er een stoma moet worden aangelegd
(gynaecologische kanker). Een gemeenschappelijk kenmerk van alle vormen
van kanker is een ongeremde celdeling. Miljarden cellen vormen de bouwstenen van ons lichaam.
Veel cellen hebben het vermogen tot celdeling: uit 1 cel ontstaan 2 nieuwe cellen, die zich op hun beurt ook weer
delen, enzovoort. Celdeling is noodzakelijk om te groeien en om beschadigde en
oude cellen te vervangen.

Bron afbeelding:
ThinkQuest
Lichaamscellen kunnen door allerlei invloeden beschadigd
raken. Vaak kan de schade weer worden hersteld, maar een cel kan ook onherstelbaar
beschadigd raken. De beschadiging kan leiden tot een aantal veranderingen in de genen.
Hierdoor raken de groei, de deling en de ontwikkeling van de cel ontregelt. Er ontstaat een
ongeremde celdeling die leidt tot een gezwel of tumor.
Er zijn goedaardige en kwaadaardige tumoren en alleen bij
kwaadaardige tumoren is er sprake van kanker.
Darmkanker is de tweede meest
voorkomende vorm van kanker. Maar als het in een vroeg
stadium wordt opgespoord, is het heel goed te
behandelen. Het komt vooral voor bij mensen die
ouder zijn dan 60 jaar, maar kan ook voorkomen op
jongere leeftijd. Meer dan de helft van
de tumoren ontstaat in de dikke
darm of endeldarm, vandaar dat met darmkanker meestal "dikkedarmkanker"
(colorectale kanker) wordt bedoeld. Alle darmkanker
begint met poliepvorming.
Lees hier het persoonlijke verhaal van
Hye Sun
Voor meer informatie:
KWF Kankerbestrijding

Naar boven
Fistel
Een fistel is een niet natuurlijke buisvormige verbinding
("gangetje") tussen een lichaamsholte of een klier en de huid.
Een fistel ontstaat meestal na een ontsteking. Als de ontsteking zich heeft
uitgebreid tot de huid kan deze spontaan openbreken, of na insnijding worden
doorgebroken. Als de ontsteking zelf is genezen, kan er toch een
fistel overblijven, waar af en toe wat vuil of vocht uit naar buiten kan komen (of zelfs
stoelgang als het een verbinding met de darm betreft,
of urine bij een opening met de blaas). Meestal groeit de fistel
vanzelf weer dicht als de ontsteking is genezen,
soms moet dit operatief worden
verholpen. Maar soms is er geen
aanwijsbare reden voor het ontstaan van een fistel. Bij mensen met de ziekte
van Crohn, diverticulitis en kanker komen fistels vaker voor. Bij de ziekte
van Crohn is het zelfs zo dat je na 10 jaar 33% kans
hebt dat je een fistel hebt of hebt gehad. Na 20 jaar is dat zelfs
gestegen naar 50%.

Bron afbeelding:
Atrium MC
Je hebt verschillende soorten fistels. Een peri-anale fistel (fistula ani, ook
wel pijpzweer genoemd) is een verbinding vanaf de endeldarm die via de sluitspier naar het huidgebied rond
de anus leidt. De fistelgang kan een rechtstreeks verloop hebben naar de endeldarm, maar kan ook heel
gecompliceerd verlopen (bijvoorbeeld kronkelig en eventueel met vertakkingen, of hogerop door de
sluitspier heen). Het kan dus zijn, dat bijvoorbeeld een fistelopening bij de rechter bil
een inwendige verbinding heeft met de linkerkant van de endeldarm. Met de plaats van de
uitwendige opening is dus niet altijd de plaats van de inwendige opening direct te vinden. Een peri-anale fistel kan operatief worden opengelegd
en geneest dan vaak met de tijd. Er kan ook een fistel
ontstaan tussen tussen baarmoederhals en blaas (cervicovesicale fistel),
tussen baarmoeder en vagina (ureterovaginale fistel),
tussen urineleider en huid, vagina of darm (ureterfistel), tussen baarmoeder en blaas
(ureterovesicale fistel), tussen vagina en dunne of dikke darm, tussen
rectum en vagina (rectovaginale fistel, tussen baarmoeder en dunne darm,
tussen darm (rectum) en blaas (entero(recto)-vesicale fistel),
tussen darm en huid (enterocutane fistel) en een fistel tussen vagina en perineum.
Naar boven
Endeldarmverzakking
Een oorzaak van een stoma kan een endeldarmverzakking
zijn. De oorzaak is vaak zwakte van de bekkenbodemspieren. Dit komt in
90% bij vrouwen voor, de belangrijkste oorzaken zijn zwangerschap en bevalling.
Vaak verzakken tegelijk ook de plasbuis en baarmoeder, die lopen ook door de
bekkenbodem heen. Als de verzakking doorzet, kan de endeldarm zelfs naar buiten
komen (rectumprolaps). Het gevolg van een darmverzakking is verstopping (obstipatie).

Bron afbeelding:
ICG
Naar boven
Ontstekingsziekten
Chronische darmontstekingen, ook wel Inflammatoire (=ontstekingsachtige)
darmziekten genoemd, worden gekenmerkt door een ontsteking van het darmslijmvlies (mucosa).
Waarvoor overigens tot nu toe geen duidelijke oorzaak is gevonden. In het
Engels wordt de term IBD, Inflammatory Bowel Disease, gebruikt. Je kunt hierin de volgende
2 ziekten onderscheiden: De ziekte van Crohn (enteritis
regionalis, granulomateuse enteritis), en colitis ulcerosa (idiopathische proctocolitis).
Daarnaast bestaan er nog vormen van idiopatische proctitis en collageen colitis, die echter zeldzaam voorkomen.
1 op de 300 Nederlanders heeft last van
chronische ontstekingen. Naar schatting hebben in
Nederland ongeveer 20.000 mensen de ziekte van Crohn en
komen er daar jaarlijks ongeveer 1000 mensen
bij. Tussen de 17.000 en 35.000 mensen hebben colitis ulcerosa,
waarvan er jaarlijks ongeveer 1500 mensen
bijkomen. Ongeveer 20% van mensen die lijden aan 1 van deze 2 deze
ziekten heeft een familielid dat ook lijdt aan inflammatoire darmziekten.
De ziekte van Crohn komt vaker voor bij vrouwen
en colitis ulcerosa bij mannen. Het
verloop bij beide ziekten is heel onvoorspelbaar:
sommige mensen hebben dagelijks klachten, terwijl
anderen jaren klachtenvrij blijven.

Bron afbeelding:
LeadDiscovery
Hoewel de ziekten onder 1 verzamelnaam worden genoemd, is er toch een duidelijk
verschil tussen beiden. Colitis ulcerosa (CU) is een ontstekingsziekte (-itis) van de
dikke darm die met zweervorming (ulcerosa) gepaard gaat. Colitis ulcerosa
tast alleen de dikke darm en/of de endeldarm aan en de acute ontsteking is beperkt tot de mucosa (het
darmslijmvlies). Colitis ulcerosa begint altijd in de endeldarm
en kan zich langzaam over de hele dikke darm uitbreiden. Als alleen de endeldarm
is aangedaan spreekt men van proctitis, als ook het sigmoïd (het darmgedeelte voor de endeldarm) is
aangedaan van procto-sigmoïditis. Bij 75% van de mensen beperkt de ontsteking zich tot
het linkerdeel van de dikke darm (het dalende deel). Van pancolitis is sprake als de
hele dikke darm ontstoken is.

Bron afbeelding:
Medicineworld
De ziekte van Crohn, genoemd naar de Amerikaanse arts Burrill Crohn (1884 -
1983) die de ziekte voor het eerst in 1932 beschreef is veel uitgebreider en kan zich manifesteren van mond tot anus.
Het is een auto-immuunziekte: het
afweersysteem valt eigen lichaamscellen
aan, in dit geval de darmen. Bij de meeste mensen steekt de ziekte van Crohn tussen het 15de en 30ste jaar voor het eerst de kop op
(bij colitis ulcerosa is dit tussen het 15de en
40ste jaar). Meestal komt de ontsteking voor in het
onderste gedeelte van de dunne darm (terminaal ileum), de dikke darm (vaak vooral het rechter colon), of een
combinatie van beide. In de helft
van de gevallen is de endeldarm
aangetast. De ontsteking gaat dieper in de wand, dus voorbij de mucosa, waardoor bij deze ziekte
ook fistels en abcessen kunnen voorkomen. Ook
kunnen de ontstekingen littekenweefsel
veroorzaken waardoor de darm nauwer
wordt. De ontsteking van de darm bij de ziekte van Crohn heeft
een uiterst grillig verloop. Het kan variëren van een snelle uitbreiding naar andere darmgedeeltes (acute fase,
opvlamming)
tot een relatief rustig beeld dat door de jaren heen weinig klachten geeft en nauwelijks behandeling nodig
heeft (chronische fase). Naast darmklachten
kunnen bij de ziekte van Crohn evenals colitis ulcerosa ook andere
klachten voorkomen zoals oog- en
huidaandoeningen, galstenen en gewrichtsaandoeningen.
De
verschillen tussen de ziekte van Crohn en colitis
ulcerosa: (bron:
Leerwiki)
* Bij
colitis ulcerosa blijft de ontsteking beperkt tot de
dikke darm en de endeldarm,
bij Crohn kan de ziekte aanwezig zijn over het gehele lijf, van
mond tot anus.
* Bij Crohn is in de helft van de gevallen de endeldarm aangetast, terwijl dit bij colitis ulcerosa
altijd het geval is.
* Vernauwingen komen alleen voor bij Crohn. Bij Crohn heb je veel last van
littekenweefsel in de darm en dat littekenweefsel maakt dat de darm zich vernauwt.
* Fistels komt alleen voor bij Crohn. Een fistel is een
verbinding tussen het stuk darm dat aangetast is en een ander orgaan. Deze fistels ontstaan doordat de ontsteking steeds dieper in de darmwand dringt.
* Granulomen komen alleen voor bij Crohn. In de darm zitten cellen en die gaan
samensmelten tot grotere cellen. Andere cellen gaan daar weer in een kring omheen zitten en die kring wordt dan een granuloom genoemd.
* Bij colitis ulcerosa is de ontsteking altijd in een
aaneengesloten stuk darm, terwijl dit bij Crohn
niet het geval is.
* Bij colitis ulcerosa zijn de zweren oppervlakkig en beperken zich dan ook tot het slijmvlies. Bij Crohn is het aangetaste stuk veel
dieper en hierbij raakt zelfs de buitenkant van de darm ontstoken.
Ook zitten er bij Colitis geen gezonde plekken
tussen de ontstekingen, bij Crohn is dit wel
het geval en zijn het kleine op zichzelf staande
ontstoken plekjes in de darmwand.
* Bij colitis ulcerosa is de kans op operatief ingrijpen veel kleiner dan bij de ziekte van Crohn.
Lees hier het persoonlijke verhaal van
Koosje met Colitis Ulcerosa Lees hier het persoonlijke verhaal van
Véronique met de ziekte van Crohn
Voor meer informatie:
Crohn en Colitis Ulcerosa Vereniging Nederland

Naar boven
Spina Bifida
Spina Bifida betekent letterlijk:
gespleten wervelkolom. Het wordt in de volksmond ook wel
"open ruggetje" genoemd. Het is een aanlegstoornis
van de onderdelen van de rug die in een normale situatie samengroeien. Het gaat hier
om het ruggenmerg, de vliezen rond het ruggenmerg, de wervels en de
huid. Het is een aangeboren afwijking (neuraalbuisdefect) en ontstaat in de
eerste 4 weken van de zwangerschap. Bij Spina Bifida sluiten de ruggenwervels en -spieren
niet goed rondom het ruggenmerg. Er zijn 2 vormen te onderscheiden: Spina Bifida Occulta (verborgen
open rug) en Spina Bifida Aperta (open rug). Hoewel het gaat om dezelfde afwijking, zien beide vormen er aan de
buitenkant verschillend uit. We spreken van Spina Bifida occulta, wanneer het
neuraalbuisdefect nog met huid bedekt is. Spina Bifida aperta is meteen na de
geboorte zichtbaar: de rug is daadwerkelijk open en er zit een soort wond.

Bron afbeelding:
SBAC
Er is niet veel bekend over de oorzaak van Spina Bifida. Wel is bekend dat
zowel erfelijkheids-, voedings- als omgevingsfactoren een rol kunnen spelen. Spina Bifida komt in Nederland
bij ongeveer 4,5 op de 10.000 pasgeborenen voor. Bij het voorkomen van spina bifida in de familie, is de kans op
het krijgen van een kind met deze aandoening ongeveer 10 keer groter. Er zijn verschillende
lichamelijk gevolgen van Spina Bifida, in min of meer ernstige mate, afhankelijk van de plaats, grootte en ernst van de Spina
Bifida. Het ruggenmerg is als het ware een telefoonkabel die boodschappen doorgeeft tussen de hersenen en de
verschillende lichaamsdelen. Wanneer deze beschadigd is, kunnen er problemen ontstaan doordat boodschappen niet
of onvolledig worden doorgegeven, Zoals: verlammingen aan voet-, been- en
heupspieren. De sluitspieren die de uitgang van de blaas en de endeldarm beheersen, kunnen geheel of gedeeltelijk
verlamd zijn. Er zijn vaak afwijkingen aan de blaas waardoor beschadiging aan de nieren kan ontstaan. De
afvoer van het vocht dat om de hersenen en het ruggenmerg heen stroomt, kan verstoord zijn. Er ontstaat
dan een waterhoofd (hydrocephalus).
Voor meer informatie:
Bosk

Naar boven
De ziekte van Hirschsprung
De ziekte van Hirschsprung is een aangeboren chronische darmafwijking
en ontstaat in de vierde of vijfde week, wanneer het zenuwstelsel wordt aangelegd. Kenmerkend voor de ziekte
van Hirschsprung is dat, in een korter of langer gedeelte van de wand van de darm en in de inwendige
kringspier van de anus, noodzakelijke zenuwcellen (parasympatische ganglioncellen)
ontbreken. Vaak betreft het alleen de endeldarm, soms ook het laatste stukje dikke darm. In sommige gevallen de
gehele dikke darm (3%) en in zeldzame gevallen ook de dunne darm (bij
de aanleg van de zenuwen 'reist' dit proces vanaf de dunne darm richting de anus, hoe
eerder dit proces stopt, hoe ernstiger de aandoening). De darm kan de
beweging (peristaltiek) niet maken om de ontlasting richting endeldarm en anus
te stuwen. De ontlasting hoopt zich op (obstipatie), de darm gaat uitzetten (megacolon congenitum)
en het slijmvlies van de darmwand kan ontstoken raken.

Bron afbeelding: Healthofchildren
De aandoening is genoemd naar de Deense kinderarts Harald Hirschsprung (1830 - 1916), die de
ziekte in 1886 voor het eerst beschrijft op een congres. Vaak wordt deze aandoening in de eerste levensweek
ontdekt. Bij pasgeborenen kan het lozen van de eerste ontlasting vertraagd zijn; de buik gaat hierdoor
opzetten en de baby kan gaan braken. Het verstoorde ontlastingspatroon kan ook pas na enkele weken of na
jaren zo ernstig worden dat aan de ziekte van Hirschsprung wordt gedacht. Bij de ziekte van
Hirschsprung is een operatie noodzakelijk. In Nederland komt de
ziekte van Hirschsprung voor bij 1 op de 5000 pasgeborenen. Jaarlijks worden ongeveer
40 kinderen geboren met deze aandoening. Bij het blanke ras komt de aandoening vaker voor dan bij het
zwarte ras. Er is sinds 1996 in ieder geval van 5 genen aangetoond dat het betrokken is bij de ziekte van
Hirschsprung. Het is echter nog niet bekend waardoor de afwijking ontstaat. In 4-8% van de gevallen komt het
familiair voor. In 10% van de gevallen maakt deze aandoening onderdeel uit van het
Down Syndroom.
Lees hier het persoonlijke verhaal van
Wouter
Voor meer informatie:
Vereniging ziekte van Hirschsprung

Naar boven
Slow Transit Constipatie/Obstipatie
5-15% van de bevolking heeft last van obstipatie (ook wel constipatie of
verstopping genoemd). Dit kan uiteenlopende oorzaken
hebben, zoals MS, een spierziekte, dwarsleasie,
bindweefselziekte, of een onbekende oorzaak. Zo'n 20% van de mensen met chronische obstipatie heeft Slow Transit Constipatie/Obstipatie
(STC/STO). Mensen met deze aandoening lijden aan ernstige verstopping en hebben een
trage colonpassage, soms wel 3 keer zo langzaam als normaal. De ontlasting
blijft te lang in de dikke darm zitten en hoopt zich op. Het kan gaan verstenen doordat de dikke darm
vocht onttrekt. Ook kun je last hebben van
overloopdiarree; dunne ontlasting lekt
dan langs de harde ontlasting (ook wel 'paradoxale
diarree' genoemd. Vaak werken laxeermiddelen niet of onvoldoende. Ook zijn deze mensen vaak gevoeliger
voor prikkels in het maag-darmkanaal. Meestal beperkt deze aandoening zich alleen tot de dikke darm, maar vaak werkt de rest van
het maag-darmkanaal ook traag. Of de klachten in de rest van het maag-darmkanaal een gevolg is van
de verstopping in de dikke darm (filevorming) is (nog) niet duidelijk. Ze zijn in Nederland en het buitenland bezig met
onderzoek, maar er wordt vermoedt dat stoornissen in de zenuwbanen een rol spelen.
Al wordt er helaas ook nog door veel artsen gezegd dat de oorzaak psychisch zou zijn, waardoor het soms een
hele strijd is om serieus te worden genomen..

Naar boven
C.I.I.P
C.I.I.P. betekent voluit: Chronische Idiopathische Intestinale Pseudo-obstructie. Het is een
bewegingsstoornis van het maag-darmkanaal
door een onbekende oorzaak (idiopathisch
betekend onbekend). Indien de oorzaak van deze klachten
wel bekend is spreekt met van
C.I.P. Je zou C.I.I.P.
de ernstige vorm van STC kunnen noemen. Het kan in het hele spijsverteringskanaal
voorkomen, vanaf de slokdarm tot en met de endeldarm (van mond tot kont). Bij C.I.I.P. vallen langzaam het
spierweefsel of de zenuwcellen van het maag-darmkanaal uit. Door deze
beschadigingen maakt de darm steeds minder peristaltisch bewegingen en
hoopt de ontlasting zich op. Hetzelfde probleem geldt voor de maag, slokdarm etc. Het is een redelijke
onbekende en niet veel voorkomende aandoening en
kan op elke leeftijd voorkomen. Het komt in bepaalde families iets vaker
voor dan normaal, waardoor het vermoeden bestaat dat erfelijkheid hierin een rol
speelt. In 1995 kwam deze aandoening ongeveer 12 keer in Nederland voor, en zo'n
duizend keer in de gehele wereld.

Bron afbeelding:
Erfelijkheid.nl
Omdat deze ziekte tegenwoordig steeds vaker wordt herkend, zal dit
cijfer in de toekomst waarschijnlijk stijgen. Doordat de
verschijnselen die je in het begin hebt erg lijken op
andere darmziekten, wordt er vaak de diagnose prikkelbare darm opgeplakt.
Deze ziekte begint vaak met klachten
als erge buikpijn, misselijk en overgeven. Helaas
worden de klachten uiteindelijk erger dan bij het prikkelbare darmsyndroom. C.I.I.P. is een ziekte die
niet te genezen valt. Er bestaan medicijnen (pro-kinetica),
die de voortgang van deze ziekte vertraagt. Soms
kan er
parenterale voeding
nodig zijn. In uiterste gevallen wordt er wel eens
een dunne darmtransplantatie gedaan, maar dat is een zeer zware en niet altijd
succesvolle operatie. Op dit moment behartigt het
UMC Utrecht de belangen van de meeste mensen met C.I.I.P.
Voor meer informatie:
C.I.I.P.
Naar boven
Een ongeval, misbruik of medische fout
Ook door een ongeval, door
misbruik of een medische fout kan een stoma moeten worden aangelegd. De darm
of blaas kan zodanig zijn beschadigd dat de urine of ontlasting het lichaam
niet meer via de natuurlijke weg kan verlaten. Soms is dit
tijdelijk, maar ook kan dit, als de beschadiging dermate ernstig is, definitief zijn.
Lees hier het persoonlijke verhaal van
Roxanne
Naar boven
Endometriose
Endometriose is een goedaardige chronische ziekte die alleen bij vrouwen in
de vruchtbare levensfase voorkomt. Het weefsel dat normaal de binnenkant van de baarmoeder (uterus)
bekleedt (=endometrium), groeit bij endometriose ook op plaatsen buiten de baarmoeder. Het kan zich hechten aan
andere organen in de buikholte, zoals de buitenkant van de baarmoeder, de eileiders, maar ook de blaas en de
darmen. Ook kan de afwijking een enkele keer ontstaan in een litteken na een buikoperatie. En in
zeer zeldzame gevallen buiten de buikholte, zoals in de navel, neus, oog of in de longen.

Bron afbeelding:
Gezondheid.be
Elke maand weer bouwen hormonen het baarmoederslijmvlies op
ter voorbereiding op een eventuele zwangerschap. Wordt er binnen ongeveer 28 dagen niets bevrucht, dan krijgt de
baarmoeder het seintje om de bovenste laag van het baarmoederslijmvlies af te stoten. Dit is de
menstruatie. Het baarmoederslijmvlies dat zich buiten de baarmoeder bevindt - de endometriose - is
identiek aan wat in de baarmoeder zit: het gaat dus meedoen met de maandelijkse
cyclus. Zo ontstaan kleine bloedingen in de buikholte.
Dit bloed kan niet, zoals het menstruatiebloed, via de normale weg (vagina) naar buiten, en komt terecht op het
oppervlak van de omliggende organen en weefsels. Dit veroorzaakt irritatie, wat kan leiden tot ontstekingen,
littekenvorming en soms tot ontwikkeling van verklevingen (adhesies) tussen organen. Endometriose kan
ook in de eierstokken voorkomen. Het bloed dat tijdens de menstruatie uit het verdwaalde baarmoederslijmvlies vrijkomt,
hoopt zich dan in de eierstokken op. Zo ontstaan holten (cysten) die steeds groter kunnen groeien en zijn gevuld
met bloed. Omdat oud bloed op chocolade lijkt, spreekt
men in de volksmond ook wel van 'chocolade-cysten'. De medische term hiervoor is endometriomen.

Hoewel men inmiddels weet wat endometriose is, weet men nog steeds niet hoe het wordt veroorzaakt. Ook is niet duidelijk waarom de endometriose bij de ene vrouw nauwelijks of geen
klachten geeft, en het bij de ander tot ernstige proporties uitgroeit. Wel speelt
erfelijkheid een rol. Endometriose is de tweede meest voorkomende
gynaecologische ziekte (verband houdend met het vrouwelijke voortplantingssysteem) en men denkt dat het
ongeveer 7 tot 10% van de vrouwen betreft tijdens de jaren waarin zij menstrueren. Wereldwijd hebben er zo'n
80 miljoen vrouwen last van. Ook is het één van de meest voorkomende
oorzaken van onvruchtbaarheid bij vrouwen boven de 25 jaar en aangetoond is dat 35 tot
40% van de vrouwen die geen kinderen kunnen krijgen een
bepaald stadium van endometriose heeft.
Voor meer informatie:
Endometriose Stichting

Naar boven
Blaasproblemen
Door verschillende problemen met de blaas kan het nodig zijn dat er een
urostoma/urinestoma moet worden aangelegd. Die problemen kunnen bijvoorbeeld zijn:
het afsluiten van de ureters (urineleiders) door bijvoorbeeld een gezwel of
een vernauwing (stenose). Ook het slecht functioneren van de blaas kan een stoma
tot gevolg hebben, bijvoorbeeld bij een verstoorde bezenuwing door
multiple sclerose of een andere oorzaak waardoor men incontinent is geworden.
Ook wanneer de blaas zich niet meer kan vullen tot haar normale capaciteit ten
gevolge van bestralingen kan een stoma nodig zijn.
Het
blaaspijnsyndroom (Interstitiële Cystitis) kan een oorzaak zijn, zeker als er in een
later stadium een fibrotische schrompelblaas (littekenblaas) ontstaat. Het
kan ook gebeuren dat de blaasspier zelf niet meer samentrekt
waardoor spontaan urineren onmogelijk wordt, bijvoorbeeld ten gevolge van een prostaatvergroting of
bezenuwingsproblemen. Een aangeboren afwijking als een
open blaas kan een reden tot een stoma
zijn. Ten slotte kan er ook een stoma moeten worden aangelegd als de
nieren niet goed werken.

Bron afbeelding:
Kanker wie helpt
Naar boven
Maagproblemen
Door allerlei oorzaken
kan het gebeuren dat de maag zijn werkt niet meer (goed) doet.
Bijvoorbeeld door het dumpingsyndroom,
waardoor je een te snelle maaglediging hebt en de bolus (voedselmassa) onvoldoende bewerkt in de dunne darm terecht
komt ("dumpen"). Er zijn twee soorten dumpingklachten:
Vroege dumpingklachten, deze klachten
ontwikkelen zich in het eerste uur na voedsel- en
vochtinname. Ze ontstaan
doordat voedsel in te grote brokken in de dunne darm
terechtkomt, doordat de maag het
voedsel niet goed fijnmaalt. Ook een
slecht werkende
sluitspier van de maag (sfincter/portier) kan de
oorzaak zijn van deze klachten. Het probleem bij vroege
dumping is
dat het voedsel in de dunne darm enorm veel vocht
onttrekt (osmotische reactie). Hierdoor kan er onder
andere diarree, een vol gevoel,
misselijkheid en
buikpijn ontstaan. Ook daalt de bloeddruk, doordat er
zoveel vocht wordt onttrokken aan de bloedvaten. Dit
veroorzaakt hartkloppingen, duizelingen en een suf
gevoel.
Late dumpingklachten
ontwikkelen zich zo’n anderhalf tot twee uur na
voedsel- en vochtinname. Ze ontstaan doordat de dunne darm nog niet klaar
is voor de voedselbrij die vanuit de
maag komt. De voedselbrokken zijn te groot en komen
niet goed voorbereid in de darm dan normaal. De benodigde
spijsverteringssappen zijn dan nog niet voldoende in de dunne darm aangekomen.
De suikers in de voeding worden te snel opgenomen en
stimuleren de productie van insuline. Deze situatie lijkt op een
suikertekort bij mensen met diabetes (reactieve hypoglycemie).
Je kunt hierbij onder andere last krijgen van zweten, trillen,
duizelig, hartkloppingen, gapen en soms flauwvallen.
Sommige mensen hebben last van beide klachtenpatronen, maar ze kunnen ook
los van elkaar voorkomen.
Vroege dumping of een combinatie van vroege en late dumping komt het meest voor. Late dumping alleen komt niet vaak voor. De klachten ontstaan in een
aanval na
de maaltijd van vaak een half uur tot een uur. Het dumpingsyndroom
kan het gevolg zijn van een operatie waarbij de maag
geheel of gedeeltelijk is verwijderd (maagresectie). Soms ontstaan de klachten als gevolg van een
beschadiging van een zenuw die de maag aanstuurt
(nervus vagus). Ongeveer 1% van de mensen met het dumpingsyndroom heeft geen maagoperatie ondergaan. Dumpingklachten zijn bij deze groep mensen dus heel
erg zeldzaam
en de oorzaak van de klachten is bij hen vaak onduidelijk.
Lees hier het persoonlijke verhaal van
P-tje
over het dumpingsyndroom.
Een ander probleem van de maag is een
maagverlamming
(gastroparese/maagatonie). Dit is een ernstig vertraagde maaglediging
waarbij de maag vast voedsel niet of vertraagd doorgeeft
aan de dunne darm, zonder dat er sprake is van mechanische obstructie.
Deze aandoening treedt op als de kringspier van de maag
is beschadigd of de spieren van de maag en darmen niet
goed werken. Het eten beweegt zich niet of heel langzaam
door het spijsverteringskanaal. Klachten hierbij kunnen
zijn: een vol gevoel, maagzuur, overgeven (zelfs nog
uren na de maaltijd) en snel vol zitten. De meest
voorkomende oorzaak van deze aandoening is diabetes. Ook
kan een operatie aan de maag, een virusinfectie en
ziekten aan het zenuwstelsel een oorzaak zijn. Veel
mensen hebben "ideopatische gastroparese", wat betekend
dat de oorzaak na onderzoek niet kan worden gevonden.
In deze gevallen kan het
uiteindelijk gebeuren dat er een stoma moet worden aangelegd: een zogenaamde
voedingsstoma. Hierdoor komt er vloeibare voeding (sondevoeding)
direct in de maag of dunne darm terecht. Ook kan
er soms TPV voeding nodig zijn. Kijk
hiervoor op
deze
pagina.

Bron afbeelding:
Nutricia
Naar boven
Cystic Fibrosis
Cystic Fibrosis (CF, taaislijmziekte, mucoviscidose) is
een ernstige erfelijke aangeboren aandoening die (vooralsnog) niet te genezen is.
CF is blijvend, waarbij tijdens het verloop van de ziekte de klachten
over het algemeen steeds ernstiger worden. Wat helaas meestal tot een beperkte
levensverwachting leidt (de gemiddelde levensverwachting is momenteel ongeveer 35 tot 40 jaar).
Naar schatting lijden er in Nederland 1300 mensen aan deze ziekte, waarvan
600 volwassenen. Eén op de 3600 zwangerschappen in Nederland leidt tot een kind met Cystic
Fibrosis. Wereldwijd zijn er meer dan 50.000 mensen met CF. Dit lijkt allemaal weinig, maar het is daarmee
één van de meest voorkomende erfelijke aandoeningen onder het blanke ras.
Vooral de longen zorgen bij de meeste patiënten voor ernstige problemen.

Bron afbeelding:
Health.Yahoo
Bij Cystic Fibrosis is er iets mis bij de aanmaak van slijm. Bij CF wordt er in
verschillende delen van het lichaam slijm afgescheiden dat dik en taai is, in plaats van
waterig en dun. CF wordt daarom ook wel 'taaislijmziekte' genoemd. Dit slijm
hoopt zich op en geeft met name in de luchtwegen en in de spijsverteringsorganen (alvleesklier,
darm en lever) problemen. In de luchtwegen kan het taaie slijm (sputum)niet goed worden afgevoerd
en veroorzaakt het verstoppingen, wat gevolgd kan worden door luchtweginfecties. In een
latere fase wordt het longweefsel aangetast en vermindert de werking van de
longen. Van de spijsverteringsorganen raken vooral de afvoerkanaaltjes van de
alvleesklier door het slijm verstopt. Ook het slijm in de darmen is taai, waardoor er daar
verstoppingen en andere klachten kunnen ontstaan.
Voor meer informatie:
Nederlandse Cystic Fibrosis Stichting

Naar boven
Multiple sclerose (MS)
Multiple sclerose is
een chronische ziekte met een grillig, onvoorspelbaar
verloop. In Nederland zijn er ongeveer 16.000 mensen met MS
en ieder jaar komen daar rond de 350 nieuwe mensen bij. Het is
de meest voorkomende neurologische aandoening onder
jongvolwassenen. De eerste
ziekteverschijnselen treden meestal op tussen
de 20 en 40 jaar. Mensen jonger dan 12 en ouder dan 55
jaar horen zelden de diagnose MS. Bij
vrouwen ontstaat
MS op jongere leeftijd dan bij mannen en bovendien komt
MS bij vrouwen twee- tot driemaal vaker voor dan bij
mannen. Er is nog geen verklaring voor deze verschillen.
Net als de oorzaak niet bekend is, de wetenschap gaat er
van uit dat MS ontstaat door een combinatie van factoren.

Bron afbeelding:
ms-centrum.be
Het is een aandoening
van het centrale zenuwstelsel, de hersenen en
het ruggenmerg. Multiple betekent:
veelvuldig. Sclerosis betekent: littekens/verharding. Bij MS ontstaan
ontstekingen en beschadigingen in hersenen en ruggenmerg
waardoor het centrale zenuwstelsel bepaalde signalen niet goed
meer kan verwerken, doordat de isolatielaag (de myeline) rondom de zenuwbanen is aangetast. Een aantal
lichaamsfuncties kan hierdoor niet meer of niet meer optimaal werken. Oorzaak is een fout in het
immuunsysteem (afweersysteem). Het is geen spierziekte
maar een neurologische aandoening. De klachten zijn afhankelijk
van de plaats in het zenuwstelsel waar de ontsteking toeslaat,
en daardoor heel verschillend per persoon.
Bij mensen met MS hebben de blaas en darmen
ook last van de verminderde doorgifte van
zenuwimpulsen. Hierdoor kan het zijn
dat de sluitspieren van de blaas en
endeldarm wel of niet strakker gaan
staan als vulling van urine of
ontlasting plaatsvindt. Ook kan het zijn dat de blaas en
darmen niet of slecht reageren op het signaal
dat er ontlast moet worden, er kan dan
urine achterblijven in de blaas of
verstopping ontstaan in de darmen. Deze
klachten kunnen zo belemmerend worden, dat in sommige gevallen een
stoma wordt
overwogen.
Mede gebruik gemaakt van het Coloplast
Care Nieuws
Voor meer informatie:
Multiple sclerose vereniging Nederland

Naar boven
Dwarslaesie
Een dwarslaesie, in het
dagelijks taalgebruik ook wel 'gebroken nek' of 'gebroken
rug' genoemd, betekent letterlijk ‘dwars-letsel'.
Bij een dwarslaesie is het ruggenmerg beschadigd geraakt.
Laesie betekent ‘beschadiging’. Een
wervel kan gebroken zijn of verschoven waardoor de
zenuwbaan onderbroken wordt. De zenuwen kunnen dan hun
prikkels niet verder naar beneden door de wervelkolom doorgeven. Een dwarslaesie hoeft niet te betekenen dat het ruggenmerg
geheel is doorgesneden. Ook kleinere beschadigingen van het ruggenmerg kunnen er voor zorgen dat boodschappen niet meer goed kunnen worden
doorgegeven. Hierdoor kunnen de hersenen niet meer optimaal met de rest van het lichaam
communiceren, waardoor er stoornissen ontstaan in
motoriek (beweging) of gevoel. Door deze beschadiging raak
je vanaf de plaats van de beschadiging naar beneden toe
geheel of gedeeltelijk verlamd. Bij
een hoge dwarslaesie zit de beschadiging bijvoorbeeld in
de nek, bij een lage dwarslaesie onder in de
rug. Je
verliest de controle over een deel van het lichaam. In
dat deel van het lichaam verdwijnt ook geheel of
gedeeltelijk het gevoel. Vaak gaat de beheersing van de
blaas- en darmspieren verloren, waardoor je incontinent
wordt. Veel mensen krijgen last van urineweginfecties
(27%). Ook pijnklachten (61%), spasmen (69%) en
decubitus (doorliggen) (14%) zijn vaak voorkomende problemen. Bij een 'hoge' dwarslaesie waarbij zowel armen als benen verlamd zijn, spreekt men van een
tetraplegie (van het Griekse tetra
wat vier betekend, vier ledematen). Bij een laesie eronder, waarbij alleen de benen verlamd zijn, van een
paraplegie.
Hoe hoger de dwarslaesie, hoe groter de beperkingen. Een dwarslaesie kan
compleet of incompleet zijn. Bij een incomplete dwarslaesie is gevoel onder de laesie op
sommige plaatsen in het lichaam aanwezig, terwijl bij een complete dwarslaesie het gevoel
geheel verdwenen is. De precieze locatie wordt aangegeven met een
letter/cijfercombinatie die staat voor de
wervel waar de onderbreking
zit. De eerste tijd na het ontstaan van de dwarslaesie is er sprake van een ‘spinale shockfase’, als reactie van het lichaam op de ingrijpende gebeurtenissen. Er kunnen dan tijdelijk functies uitvallen, die later weer terugkeren. Soms herstellen functies zich dus voor een
deel, maar het overblijvende functieverlies is
definitief.
Bron afbeelding:
Stichting Stap vooruit
In Nederland hebben
ongeveer 5000 mensen een dwarslaesie en komen er per jaar ongeveer
400 tot 500 dwarslaesies bij, waarvan
ongeveer 60% een hoge
dwarslaesie heeft. Er zijn twee keer zoveel
mannen als vrouwen met een
dwarslaesie, en de leeftijd is gemiddeld 39 jaar.
Vaak ontstaat een dwarslaesie plotseling,
je wordt er niet mee geboren. Het gebeurd bijvoorbeeld
door een verkeersongeluk (35%), of
tijdens het sporten (15%, vooral
voetbal of duiken in ondiep water), val van grote hoogte (9%) of een
bedrijfsongeval
(13%). De wervelkolom kan dan breken of verbrijzelen, waarbij delen van de wervelkolom in of tegen het ruggenmerg terechtkomen. Ruggenmergletsel als gevolg van een ongeluk wordt doorgaans “trauma” of “traumatisch” genoemd, het letsel is
een “traumatische laesie” van de wervelkolom. Een laesie kan verder ontstaan door
schot- of steekwonden of door een beschadiging bij een
operatie. Schade aan het ruggenmerg kan echter ook geleidelijk ontstaan - door een
ziekte van de wervelkolom en/of het ruggenmerg
(18%), bijvoorbeeld multiple sclerose, een virusinfectie,
bloeding, ontsteking, een hernia of een tumor.
Voor meer informatie:
Dwarslaesie Organisatie Nederland
|