* Anticonceptie
* Seksualiteit
* Zwangerschap
* Het verhaal van Chantall
* Het verhaal van Carolien (met foto's!)
* Het verhaal van Elsa
Anticonceptie
Als eerste de anticonceptie voor de vrouw. Met een stoma is de pil als
bescherming tegen zwangerschap niet 100% betrouwbaar waardoor het verstandiger is om een
ander voorbehoedmiddel te kiezen. De pil wordt in het maag- en darmkanaal
opgenomen en bij mensen met een stoma, en dan vooral met een ileostoma,
gebeurd dit niet optimaal.
Hier een aantal anticonceptiemiddelen op een rij:
De NuvaRing
De NuvaRing, ook wel de anticonceptiering
genoemd, is een flexibele ring die je in je vagina draagt.
Je draagt de ring 3 weken onafgebroken. In deze tijd geeft de NuvaRing elke dag een
klein beetje hormonen aan je lichaam af om een zwangerschap te voorkomen. Na deze 3 weken
verwijder je de ring en volgt
er een ringvrije week waarin je menstruatie
optreedt. Na deze week breng je weer een nieuwe ring in. De ring is gemakkelijk in te brengen en te
verwijderen en je kunt er zelfs mee vrijen en een tampon dragen.
De voordelen van deze ring zijn dat de hormonen die hij afgeeft
bijzonder laag zijn. Hierdoor is het één van de lichtste vormen van anticonceptie, maar wel
even betrouwbaar als de pil. En voor mensen met een stoma zelfs nog
betrouwbaarder doordat de hormonen rechtstreeks via je vagina in het bloed worden opgenomen in plaats van via je
maag- en darmkanaal. Ook een voordeel is dat je niet meer elke dag aan je anticonceptie hoeft te denken,
zoals bij de pil het geval is. Doordat de ring zeer weinig hormonen
aan je lichaam afgeeft en
dat op een gelijkmatige manier doet, kan dit leiden tot
lichtere en kortere bloedingen. Ook zul je hierdoor nauwelijks
last hebben van gewichtstoename. Je kunt net als bij de pil
je menstruatie ook uitstellen door meerdere ringen achter elkaar
te gebruiken. Antibioticum heeft geen invloed op de werking van de ring.
Kijk voor meer informatie over de NuvaRing op
deze site
Anticonceptiepleister (EVRA)
Dit is een pleisterpil met een laagje van waaruit een middel in het lichaam terecht
komt. Als je de pleister goed gebruikt, is hij even betrouwbaar als de pil in het voorkomen van een zwangerschap.
Elke pleister geeft een week lang gelijkmatige hormonen af die via de huid
rechtstreeks in je bloedbaan terechtkomen. De hoeveelheid hormonen die hij
afgeeft is te vergelijken met een heel lichte pil. Na 7 dagen moet je weer een nieuwe pleister plakken,
net als bij de pil is de vierde week een stopweek. Je kunt de menstruatie ook
uitstellen door meer dan 3 pleisters (=3 weken) achter elkaar te plakken.
De pleister mag je plakken op: je bil, buik, buitenkant van je
bovenarm, schouderbladen en (onder) rug. Douchen, sauna, zwemmen, sporten etc, het heeft allemaal
geen invloed op het plakvermogen of de werking van de pleister.
Kijk voor meer informatie over de anticonceptiepleister op
deze site
Prikpil
De prikpil is een injectie met een hormoon dat ook in de pil wordt gebruikt. Je krijgt
hiervan een dosering door een arts in je bilspier gespoten die je 12
weken (3 maanden) tegen zwangerschap beschermt. Met
de prikpil kun je je menstruatie niet zelf regelen.
Je menstruatie kan vooral in het begin onregelmatig zijn en na verloop van tijd helemaal wegblijven.
Als de prikpil is uitgewerkt, duurt het meestal een half jaar tot een jaar
voordat je normale cyclus weer terug is. De voordelen zijn dat de prikpil heel
betrouwbaar is, je maar 1 keer in de 3 maanden aan
anticonceptie hoeft te denken, de hormoondosering
constant is en het een
gunstig effect
heeft op het bloedverlies en de menstruatiepijn. De nadelen zijn dat je de injectie
niet zelf kunt toedienen, je moet daarvoor meestal naar je
huisarts en het lang duurt voor de hormonen uit je lichaam zijn en
je dus weer vruchtbaar bent.
Kijk voor meer informatie over de prikpil op
deze site
Het spiraaltje
Een spiraaltje is een
klein buigzaam plastic voorwerp dat door een arts in de
baarmoeder wordt geplaatst. Het spiraaltje kan 5 jaar
blijven zitten. Aan het uiteinde van het spiraaltje zit een dun draadje
dat uit de
baarmoedermond hangt, hiermee kan het spiraaltje weer worden verwijderd. Er bestaan
2 soorten spiraaltjes:
*
het hormoonhoudende spiraaltje
*
en het koperspiraaltje
Mirena (hormoonhoudend spiraaltje)
Mirena, ook wel hormoonspiraaltje genoemd, is zowel geschikt voor vrouwen die al
kinderen hebben gekregen als voor vrouwen die nog nooit zwanger zijn geweest. Het kan een
alternatief zijn voor sterilisatie of wanneer andere anticonceptiemethoden niet goed verdragen worden. Het
is een klein T-vormig voorwerp dat in de baarmoeder
geplaatst wordt en waar het regelmatig een geringe
hoeveelheid hormonen afgeeft.
Dit hormoon zorgt ervoor dat het
baarmoederslijmvlies in een rustfase
komt waardoor het niet meer wordt opgebouwd, wat
ervoor zorgt dat de menstruaties korter, lichter en minder pijnlijk worden.
Ook wordt het slijm in de baarmoeder dikker en taaier zodat de
zaadcellen moeilijk de baarmoeder kunnen doordringen. Doordat
het spiraaltje het hormoon rechtstreeks in de baarmoeder afgeeft is er
heel weinig hormoon nodig vergelijken bij de pil. Het spiraaltje wordt
bij voorkeur geplaatst tijdens de menstruatie. Tijdens deze
periode staat de baarmoedermond meer open waardoor het inbrengen gemakkelijker
gaat.
Kijk voor meer informatie over de Mirena op
deze site
Koperspiraaltje
Ook het koperspiraaltje is een klein T-vormig voorwerp. Om 1 van
de pootjes zit een hoeveelheid koper. Een
vreemd voorwerp in het lichaam veroorzaakt een
ontstekingsreactie van de cellen in de omgeving. Zo reageert het
baarmoederslijmvlies ook op het spiraaltje, het slijmvlies raakt
geïrriteerd. Hierdoor wordt het slijmvlies ongeschikt gemaakt voor de
innesteling van een bevruchte eicel. De kans op zwangerschap is bij het koperspiraaltje
iets groter dan bij de pil. De eerste maanden na de plaatsing kan de
menstruatie pijnlijk en heviger zijn, ook kunnen buikkrampen,
rugpijn of tussentijdse bloedingen optreden.
Kijk voor meer informatie over het koperspiraaltje op
deze site
Naar boven
Seksualiteit
Laten we het beestje maar gewoon bij de naam noemen: SEKS.
Maak je geen zorgen: een stoma hoeft geen belemmering te zijn voor een
goed seksleven.
Als er iets beschadigd is tijdens de operatie wordt het natuurlijk wat
lastiger, maar ook daar zijn vaak oplossingen voor. Na de operatie
duurt het meestal een tijdje voordat je zowel lichamelijk als geestelijk weer aan seks toe bent, dat is
helemaal niet vreemd. Schrik niet als de zin in seks de periode na de operatie is verminderd of zelfs
verdwenen. Als je uitgerust bent, je verdriet hebt verwerkt en je prettig voelt met je stoma, zullen de
seksuele verlangens vanzelf weer terug komen.
Seks is een samenspel van 3 factoren:
*
de psychische factor
*
de lichamelijke factor
*
en de relationele factor
De psychische factor
Je zelfbeeld verandert vaak zo geleidelijk dat je het zelf niet
eens door hebt, bijvoorbeeld bij het ouder worden. Door het krijgen van een stoma en de
bijbehorende littekens krijgt je zelfbeeld ineens een enorme deuk,
veel mensen ervaren het zakje als ontsierend en onaantrekkelijk. Het is
heel normaal dat het tijd kost om te wennen aan de uiterlijke verandering en dat
je daar in het begin onzeker over bent. Het is dus helemaal niet vreemd als je de periode
na de operatie geen behoefte hebt aan seks, maar juist wel aan
intimiteit. Na ziekte is intimiteit
soms belangrijker dan seksualiteit.
Omdat die 2 sterk met elkaar verbonden
zijn, vermijden veel mensen lichamelijk
contact uit angst verkeerde
signalen af te geven.
Hierdoor kan er een afstand ontstaan. Ook schuldgevoelens tegenover je partner kunnen een rol spelen. Je hebt
het gevoel dat je hem minder kunt geven dan voorheen. Je partner vertelt je steeds dat hij je
nog even mooi vindt als voor de operatie. Maar geloof je dat ook? Zelf vind
je dat zakje maar niks, dus hoe kan hij je nu mooi vinden?
Je lichaam voelt niet meer hetzelfde. Je bent
onzeker over je eigen lichaam, dat
er niet meer uitziet zoals vroeger of niet meer
functioneert zoals voorheen. In het begin spelen al die
onzekerheden mee. Als je beter in je vel komt te zitten en
met je stoma om leert te gaan, kun je deze gevoelens
ook een plekje geven.
De lichamelijke factor
Bij veel operaties van de
darmen en blaas moeten ze opereren in het
kleine bekken, bijvoorbeeld bij
het
verwijderen van de endeldarm. Dit
is de ruimte onderin het bekken, tussen de
heupgewrichten,
het schaambeen en het stuitje. Er
zitten daar veel zenuwen, en als er
zenuwbanen van en naar de geslachtsorganen worden
beschadigd, kan dat later problemen
opleveren. Hoe lager er geopereerd
moet worden, hoe meer kans op beschadigingen. Uit
onderzoek blijkt dat 45% van de
stomadragers kampt
met seksuele problemen.
Maar onthoudt dat er wordt gezegd dat 95%
van de seksuele beleving geestelijk
is en 5% lichamelijk.
Er komen bij een colostoma
gemiddeld meer seksuele problemen
voor dan bij een ileostoma. Vooral
wanneer het een rectumamputatie
betreft. Dit komt doordat de oorzaak
van een colostoma vaak kanker is,
waarbij radicaler wordt geopereerd
en vaak een chemokuur of bestraling
plaatsvindt. Een ileostoma geeft meestal
minder seksuele problemen, doordat deze
vaak wordt aangelegd na jarenlange klachten van
bijvoorbeeld ontstekingsziekten. Als er bij een
urinestoma de blaas
verwijderd wordt, is er ook meer kans op seksuele
problemen.
Bij een vrouw kan de
vagina daarna overgevoelig zijn of
niet of onvoldoende vochtig worden
(lubrificatie) tijdens de seks. Hierdoor kan het vrijen pijnlijk zijn
(dyspareunie).
Pijn bij het vrijen kan ook komen doordat de
vorm, grootte of elasticiteit van de
vagina is veranderd, bijvoorbeeld
doordat de steun van de endeldarm
aan de achterzijde van de vagina is weggevallen, of
door littekenvorming. Maar ook kan
de stand van de baarmoeder en vagina
gewijzigd zijn door een darmoperatie. Daarnaast kan een
beschadiging van de zenuwen ervoor zorgen dat je
moeite hebt met het krijgen van een orgasme.
De eerste maanden kun je ook last hebben van
afscheiding. Geef het de tijd, bij sommige
mensen treed er herstel op na een
aantal maanden.
Er zijn gelukkig voldoende oplossingen voor deze problemen,
zoals een (wateroplosbaar) glijmiddel
afgesteld op vaginaal vocht (vaseline is hiervoor
ongeschikt vanwege de stugheid en niet-zuurstofdoorlatende
eigenschappen). Een tube glijmiddel pakken als je
van plan bent te gaan vrijen, kan de lust
behoorlijk verminderen. Een idee is om
standaard voor het naar bed gaan een dun
laagje met glijmiddel aan te brengen. Als het tot
vrijen komt, hoef je niet meteen die tube te pakken.
En indien het er niet van komt, was je het er de
volgende dag weer uit. Ook behandeling met een hormoonvervanger,
oestrogeencrème en een
andere houding tijdens de geslachtsgemeenschap
kan helpen. Het klinkt misschien raar, maar bij
vaginale droogheid is het juist goed om
seksueel actief te blijven. Vrijen houdt de
vagina gezond, omdat het de
slijmvliezen doorbloedt en stevig
houdt. Daardoor optimaliseert ook de
vochttoevoer. Ook
bekkenbodemoefeningen zijn belangrijk.
Hiermee train je de vaginale spieren
en wordt de bloedtoevoer en de 'vochthuishouding'
in de schaamstreek versterkt. Als er een
standverandering van baarmoeder en vagina
is kunnen ook oefeningen voor de
bekkenbodemspieren goede resultaten
opleveren. Bespreek dit met je
stomaverpleegkundige, zij kan je
doorverwijzen naar een gynaecoloog of een hierin
gespecialiseerd fysiotherapeut.
Sommige mannen hebben na de operatie problemen met het
krijgen van een erectie, dit lukt niet of
nauwelijks. Bepaalde zenuwbanen kunnen tijdens de operatie zijn beschadigd.
Bij sommige mensen herstelt het
erectievermogen na verloop van
tijd, bij anderen blijft het problemen geven. Dit
heeft ook te maken met de uitgebreidheid
van de ingreep en je leeftijd. Hoe
kleiner de ingreep en hoe
jonger je bent, hoe meer kans op
herstel. Ook het moeilijk krijgen van een
orgasme of ejaculatie kunnen het gevolg
zijn van een zenuwbeschadiging, al komt dit niet zo
vaak voor.
Gelukkig
zijn er allerlei oplossingen.
Bijvoorbeeld medicatie als
tadalafil (Cialis),
vardenafil (Levitra) en Sildenafil (Viagra), welke effectief
werken bij mannen met erectieproblemen door een
zenuwbeschadiging. Ze hebben verschillende
werkingen, zo werkt de ene langer en de
ander snel (tadalafil werkt langdurend
en de andere twee kortdurend). Ze zorgen ervoor dat er meer
bloed naar de penis kan stromen en een
erectie hierdoor gemakkelijker tot stand komt of
blijft. Hoofdpijn is bij alle drie
wel een bijwerking. Overigens
werken deze pillen alleen als er sprake is van
opwinding, ze helpen niet bij een
gebrek aan zin om te vrijen. Je hebt ook penisinjecties,
waarbij je een vloeistof injecteert in de
zwellichamen van de penis. Het is een goede methode
(werkt vaak beter dan de erectiepil) maar minder
prettig om toe te passen. Het is ook mogelijk om
door middel van een tablet in de plasbuis
een erectie op te wekken. Een vacuümpomp
is nog een mogelijkheid. Hierbij wordt het
bloed naar de penis gepompt, waardoor hij
koud aanvoelt, het is een 'mechanische
erectie'. Indien medicijnen niet bij je werken, zou
een penis- of erectieprothese een
oplossing kunnen zijn welke in je penis wordt
geïmplanteerd. Als er wel een
erectie optreedt, maar niet voldoende, dan kan een
steuncondoom uitkomst bieden. Bespreek dit met je arts.
Masturbatie van de
partner of gebruikmaken van hulpmiddelen
als een vibrator, kunnen een alternatief of
aanvulling zijn als je erectieproblemen
hebt.
Als je een partner hebt van
hetzelfde geslacht, kan de verwijdering van
de endeldarm een probleem opleveren
in de seksuele relatie. Geslachtsgemeenschap
via het stoma kan gevaarlijk zijn
en wordt afgeraden.
Natuurlijk hoort bij de lichamelijke
factor ook het litteken en het stomazakje. Dat is iets waar jij en je
partner samen aan zullen moeten wennen. Er hangt ineens iets
vreemds tussen jullie in wat niet zomaar even op het nachtkastje
gelegd kan worden. Het advies: neem er de tijd voor.
Wanneer één van beide partners ziek wordt of een operatie
ondergaat, is het altijd nodig om je aan te passen aan de beperkingen of
gevolgen die dat met zich meebrengt. Vermoeidheid is
bijvoorbeeld een veel voorkomende klacht. Als de seks niet meer vanzelf
gaat, is het een idee om het te plannen. Dat voelt waarschijnlijk heel onnatuurlijk en
geforceerd, maar het kan je ook veel opleveren, namelijk rust en
ontspanning tijdens het vrijen.
De relationele factor
Tijdens de periode van herstel hebben sommige mensen de behoefte om vastgehouden en
geknuffeld te worden, terwijl een ander juist de behoefte kan hebben om alleen te zijn.
Deel je gedachten en behoeftes met je partner, zodat er geen misverstanden kunnen ontstaan.
Je kunt elkaars gedachten niet
lezen, en dus is het belangrijk vragen
te stellen en te praten met elkaar. Boosheid of angsten kunnen na de operatie ook een rol spelen, wat erg normaal is omdat
je toch vaak een soort rouwproces doormaakt; je neemt afscheid van je ‘ongeschonden’ lichaam en moet wennen aan het
nieuwe. Bedenk dat je dit soort gevoelens vaak afreageert op diegenen die het dichtst bij je staan.
Seksualiteit zit vol met gevoelens over jezelf, dus krop die niet op en
bespreek ze met je partner, anders kunnen ze leiden tot seksuele
problemen. Sommige mensen die een stoma hebben denken: "het is mijn lijf waar iets aan
mankeert, dus ik moet het ook zelf oplossen". Maar zo werkt het natuurlijk niet.
Seks is iets tussen twee partners, dus praat er dan ook samen over. En
vergeet niet dat niet alleen jij aan de stoma moet wennen, maar ook je partner.
Verwar de bezorgdheid van je
partner niet met afwijzing. Samen moet je wennen
aan het stomazakje dat ineens tussen jullie in hangt.
Geef aan je partner aan wanneer je eraan toe bent dat je partner je stomazakje ook bij de vrijpartij
mag betrekken, maar geef je partner ook de tijd om zelf op dat punt terecht te komen. Want dat zal het
soms best moeilijk maken: het verwerkingsproces van jou en je partner zal bijna nooit
synchroon lopen, iedereen verwerkt de dingen op zijn
eigen manier. Het is ook een wisselwerking tussen beiden. Als degene met de stoma heel angstig
of somber is, kan het zijn dat de partner minder zin krijgt in seks of het lastig vindt om ervan te
genieten. En als de stomadrager ziet dat de ander moeite met de
situatie heeft, voelt die zich
ook minder vrij. Partners kunnen elkaars gevoelens
versterken en dan is het zaak om niet in een negatieve spiraal
terecht te komen. Deel dus je gevoelens met elkaar, ook op seksgebied.
Als je ziek bent en een stoma krijgt
en geen partner hebt, ben je meer
aangewezen op je omgeving.
Single mensen voeren
altijd een gevecht tussen de
behoefte aan zelfstandigheid en die
aan verzorging
en steun. Een
partner weet, ziet en voelt vaak wanneer je behoefte
hebt aan steun en wanneer het wel of niet goed met
je gaat. Als single kun je aan de ene kant worden
overladen met goedbedoelde hulp van familie en
vrienden, waar je niet altijd behoefte aan hebt. Aan
de andere kant merk je dat de hulp die je wél nodig
hebt, er niet is, of dat het heel
moeilijk kan zijn
ernaar te vragen. Een partner steunt je door dik en
dun omdat jullie samen een leven en toekomst hebben,
daar hoef je vaak niet om te vragen. Als single mis
je die steunpilaar, iemand waar je je woede en
verdriet, maar ook de fijne momenten bij kwijt kunt
op het moment dat jij daar behoefte aan hebt. Je
kunt je soms alleen voelen. Vrienden en familie, die
toch iets verder van je afstaan, wil je vaak niet
teveel belasten. Je voelt je misschien al snel een
zeur, terwijl je bij een partner
onvoorwaardelijk
kunt zeuren, écht jezelf zijn. Schroom toch niet om
hulp te vragen, vaak vinden de mensen om je heen het
fijn om je tot steun te kunnen zijn.
Wil het niet allemaal alleen doen.
Uit de Nederlandse film: Alles is
liefde
Nederland telt meer
vrijgezellen dan ooit. De status
van single zijn wordt vreemd genoeg als ongewenst én
zeer tijdelijk beschouwd. Al is het
verlangen naar een partner, iemand waarmee
je alles kunt delen, heel
menselijk, laat dit verlangen van liefde
niet alles overschaduwen. Besef dat
ons persoonlijk geluk niet afhangt
van factoren die buiten ons liggen
zoals je goede baan, je auto, je succes en een
partner. Het geluk zit in jezelf.
Als je blij bent met jezelf, is een eventuele
partner een aanvulling. Geef ook
vooral je stoma niet de schuld van je single zijn,
er spelen altijd andere factoren
mee. Als je iemand tegenkomt;
wanneer en wat vertel je dan over je operatie en je stoma? Dat
bepaal je natuurlijk helemaal zelf. Gebruik je gevoel en intuïtie om een goed moment te vinden. Al is het toch
het beste om dit aan het begin van de relatie te vertellen, zodat je partner niet ineens
voor verrassingen komt te staan als de relatie
fysiek wordt. Je zult zien dat het oplucht als je
erover hebt gepraat. Je kunt ook wachten tot na
enkele afspraakjes, zodat je nieuwe partner
kan zien dat er heel goed met een stoma te leven
valt. Je stoma is maar een deel van wie je bent. Net zoals het jou tijd kostte om aan het idee van een stoma
te wennen, zul je je partner die tijd ook moeten geven. En
afgewezen worden is pijnlijk, maar dat gebeurd ook bij mensen zonder
een stoma. Bedenk dan bij jezelf dat diegene het niet waard was.
Tips
*
Leeg of verschoon je zakje voor het vrijen, dat is veiliger en comfortabeler.
*
Wees er niet onzeker over dat je partner je
ruikt, dat is nergens voor nodig.
Zit je er echt heel erg over in,
spuit dan een beetje parfum op je zakje
of zet een wierookje aan.
*
Je kunt een kleiner opvangzakje gebruiken, of een plug bij een colostoma.
*
Wees niet bang voor een stevige vrijpartij. De kans dat het
stomamateriaal
losschiet, is heel erg klein. En wees al helemaal niet bang dat de seks
schade
brengt aan de stoma, welke positie je ook inneemt, zelfs onderop!
*
Er kan altijd iets gevoeligs gebeuren, zoals dat je stoma ineens geluid
maakt tijdens het vrijen. Je kunt hier het beste met humor mee omgaan,
lach er gewoon om!
*
Als je het vervelend vind als je
stoma geluid maakt tijdens het
vrijen,
zet dat een romantisch muziekje
op.
*
Als je van lange vrijpartijen houd, denk dan aan een glaasje water in
de buurt; door het zweten verlies je namelijk veel vocht.
*
Kom je er echt niet samen uit, schroom dan niet om eens met je
stomaverpleegkundige of een seksuoloog te gaan praten.
*
Er bestaan mooie hoesjes voor over je zakje om het op te fleuren,
bijvoorbeeld van
"Design your stoma".
Bron afbeeldingen: bovenste rij
eerste 2 Lynda,
laatste 2
My heart ties.
Midden: Stomaatje,
Ostomates
en
Design your stoma
Onder:
ook
Design your stoma
*
Als je je echt heel erg onzeker voelt over je stomazakje, laat dan in
het begin een
mooi hemdje aan totdat je het wel “bloot” aandurft,
of vrij met gedimd licht.
*
Ook een idee zijn de
speciale stomabanden: je kunt je zakje eronder dubbelvouwen en je ziet er
niks meer van! Stomabanden zijn te bestellen via de Duitse site
"stoma na und". En via de Nederlandse website
"Design your stoma".
Er zijn ook soorten voor mannen.
Bron afbeeldingen:
boven
Stoma na und en onder
Design your stoma
Met dank aan
Dansac, waar voor een deel van het onderwerp seksualiteit gebruik
gemaakt is
van de folder: “Hoe zit het nu eigenlijk met de seks?”
en van de Belgische brochure "Seksueel
functioneren en seksualiteitsbeleving na het
aanleggen van een stoma".
Naar boven
Een stoma en zwangerschap
Als je een stoma hebt en een kinderwens, dan lijkt dat op het eerste gezicht misschien
onmogelijk. Komt er niet teveel spanning op de stoma te staan door mijn groeiende buik?
Kan de ontlasting of urine er dan nog wel uit? Zal de bevalling extra moeilijk zijn en kan het überhaupt wel een
natuurlijke bevalling worden? Vroeger kreeg je het advies van je arts om niet zwanger te worden als
je een stoma had, je wist natuurlijk maar nooit was de gedachte. Gelukkig denken we hier tegenwoordig een stuk
positiever over. Natuurlijk zul je obstakels tegenkomen, maar daar zijn vaak oplossing voor
te vinden.
Als je in een redelijke conditie bent, kun je gerust zwanger worden, zeker als
de
onderliggende oorzaak voor het krijgen van je stoma is weggenomen. Als die onderliggende oorzaak er nog is of
onder controle wordt gehouden, moet hiermee rekening worden gehouden. Houd ook rekening met het feit dat er bij
iedere operatie verklevingen ontstaan, dit kan een verminderde vruchtbaarheid tot
gevolg hebben.
Er kan littekenweefsel rondom de
eierstokken en eileiders ontstaan,
waardoor de eileider het eitje niet kan oppikken en
er geen bevruchting plaatsvindt. Als je een
kinderwens hebt is het in ieder geval raadzaam om rond de tafel te gaan zitten met je arts,
stomaverpleegkundige of gynaecoloog voor een preconceptie-consult (voorlichting vóór de zwangerschap). Hierbij
kun je van alles bespreken; de medicijnen die je slikt, erfelijkheid,
de operaties die je hebt gehad, of je er fysiek in staat toe bent etc. Hiermee kan tijdens de zwangerschap en
bevalling rekening worden gehouden, of worden besloten dat een zwangerschap niet verstandig zou zijn.
De meeste artsen adviseren om na een
operatie 1 à 2 jaar te wachten
met zwanger worden, zodat het lichaam eerst
tot rust kan komen. Het eerste
halfjaar na een operatieve ingreep op de
darmen kun je verminderd vruchtbaar
zijn.
Bij mensen met een stoma komen de zwangerschapsduur, het
geboortegewicht en de conditie van de baby
overeen met het landelijke gemiddelde. De kans op een
miskraam of vroeggeboorte is niet hoger dan bij mensen die geen stoma hebben.
Een arts zal een zwangerschap in een actieve fase
van bijvoorbeeld inflammatoire darmziekten (Colitis ulcerosa
of Crohn) meestal dringend afraden. De situatie op het moment
van de bevruchting bepaald voor een groot deel het verloop
van de ziekte tijdens de zwangerschap. Bevind de ziekte zich in een
rustige darmontsteking (remissie) op het moment van de bevruchting, dan blijft dit vaak ook
zo tijdens de verdere zwangerschap of zelfs tot de
maanden erna. Is er op dat moment een opvlamming,
dan blijven de klachten ook vaak tijdens de zwangerschap of worden zelfs erger, wat ook
risico’s met zich meebrengt. Bij mensen met
colitis ulcerosa is er een kans van
50% dat de aanvallen (ontstekingsreacties
en krampen) toenemen, bij mensen met de
ziekte van Crohn is dat 25%.
De aanvallen kunnen prima worden bestreden
met de gangbare medicijnen, die
middelen leveren geen gevaar op
voor de ongeboren vrucht. Een actieve fase tijdens
de zwangerschap geeft een verhoogd risico op een
vroeggeboorte. Bij de man kunnen
medicijnen van invloed zijn op het sperma.
Een aantal dingen gelden voor iedere zwangere vrouw,
of je nu een stoma hebt
of niet. Als eerste moet je letten op een evenwichtig
samengestelde voeding, voldoende vocht, vitaminen en mineralen. Een kind is
letterlijk de spiegel van de gezonde levens- en eetwijze van de moeder.
Extra foliumzuur is ook belangrijk. Als je het laatste stukje van de
dunne darm mist, kan dat nog
weleens minder
goed worden
opgenomen. Het is belangrijk dat dit wordt
gecontroleerd in het bloed. Ook
kunnen dan dingen als ijzer, eiwitten en
vitamine B12, die ook erg belangrijk zijn,
worden meegenomen in het onderzoek. Tijdens de zwangerschap is er vaak sprake van obstipatie door
de verminderde peristaltiek van de darm. Dit komt door de vergrote hoeveelheid
progesteron (zwangerschapshormoon) en doordat de darmen door de
groeiende baarmoeder wat in de verdrukking komen. Dit is dus normaal en kan bij iedere vrouw
gebeuren. Wat wel bij zwangere vrouwen met een stoma voor kan komen is een verstopping van de darmen. Neem hierbij
altijd contact op met je arts of stomaverpleegkundige. Vaak is voeding de
oorzaak en kan spoelen helpen. Heel soms is het een afknelling van de
darmen. Een tip is dan om zoveel mogelijk op je
linkerzijde (bij een ileostoma), of op je rechterzijde (bij een colostoma) te gaan
liggen zodat de baarmoeder een beetje verschuift. In het uiterste geval krijg je een periode alleen
vloeibare voeding.
Bij vrouwen met een urinestoma liggen de urineleiders
niet op de gebruikelijke plaats achter in de buik, ze liggen naar voren en komen uit in de stoma. De groeiende baarmoeder kan de urineleiders niet afknellen.
Als een vrouw zwanger is, produceert ze extra progesteron.
Door dit hormoon worden alle organen
veel slapper van constructie
waardoor er niks klem kan komen te zitten.
Doordat de buik boller wordt en de huid strakker,
zal je stomamateriaal vaak makkelijker te bevestigen zijn. Alleen als je
buik zo groot wordt dat de stoma niet meer zichtbaar is wordt het
lastig. Een spiegel kan dan uitkomst bieden en je kunt een wat meer
onderuitgezakte of liggende houding aannemen tijdens
de
verzorging. Ook de vorm van de stoma verandert naarmate de zwangerschap vordert. De
stoma wordt groter, hij rekt uit. Hierdoor zul je een aantal keer de
opening van de plak moeten vergroten om lekkage te voorkomen. Soms moet je zelfs
tijdelijk voor een ander soort plak met een grotere diameter
opening
kiezen. De huid kan wat droger
zijn, waardoor je last kunt krijgen van lekkage.
Oplossing is dan om je materiaal wat vaker te
vervangen en eventueel de huidplak rondom extra
vastplakken. Sommige vrouwen krijgen last van jeuk, dit komt
doordat de huid wordt opgerekt. Erg lastig, maar niets om bezorgd
over te zijn. Je hoeft niet bang te zijn als je kind
tegen je stoma schopt, er kan niets kapot gaan.
Wel kan het een apart gevoel zijn,
alsof er iets aan het stukje darm trekt.
Veel vrouwen vinden het ook prettig
om een steunbandage te gebruiken ter ondersteuning van de stoma.
Dit is een elastische band, verkrijgbaar in verschillende breedtes
en lengtes. Een steunbandage kan sowieso verstandig zijn ter voorkoming van een
prolaps of breuk. Een prolaps
is een uitstulping van de stoma,
hij wordt dan als het ware uit de buik geduwd en is
wat groter en langer dan normaal. Meestal lost dit weer vanzelf op
na de zwangerschap. Ook kan in de meeste gevallen je
stomaverpleegkundige dit verhelpen door hem voorzichtig terug te
duwen. Bij een breuk (ook wel parastomale hernia) komt een
deel van de darmen vóór in plaats van áchter de buikspieren. Dit
is te zien doordat er een bult naast de stoma ontstaat.
Doordat je buik boller wordt en er spanning op komt
te staan, kun je, als je een groot litteken
op je buik hebt, daar last van
krijgen. Zeker als het nog niet zo'n oud
litteken is.
Ondanks de stoma bevallen veel
vrouwen toch via een natuurlijke bevalling,
al wordt een thuisbevalling niet aangeraden.
Als er sprake is van fistels in het gebied rondom de anus en schede
wordt er vaak tot een keizersnede overgegaan. Ook met het eventuele
inknippen moet ook rekening worden gehouden met fistels.
Soms kan het verstandiger zijn om in plaats van aan de
linkerzijde een knip te plaatsen, wat meestal gebeurd, dit aan
de rechterzijde te doen. Ook als de anus verwijderd is, is inknippen
verstandig. Het kan het gevaar op inscheuren
voorkomen. Tijdens de bevalling
kan het prettig zijn om een steunbandage te dragen, omdat
er tijdens het
persen wel wat spanning op de buik komt te staan. Maar als je
goed perst (en dat doe je eigenlijk automatisch), dan
valt die druk op je stoma erg mee. De periode na de bevalling kan
de buik nog wat “blubberig” zijn en kun je last krijgen van
lekkages. Daarom is het erg belangrijk om
buikspieroefeningen te gaan doen. De buikwand kun je zien
als een soort elastiek dat tijdens de zwangerschap erg wordt
uitgerekt. Na de bevalling krijgt de buik langzaam zijn eigen vorm
weer terug.
Als je zware medicijnen slikt, is
het goed om met je arts te overleggen
of het verstandig is om borstvoeding
te gaan geven. Sommige medicijnen komen in hele
kleine hoeveelheden in de
moedermelk terecht, maar anderen
volledig (en dus ook in de baby). En bij
weer andere medicijnen is het nog niet duidelijk en
zal
de toekomst moeten uitwijzen of
deze veilig gebruikt kunnen worden tijdens de
borstvoeding. Ook kan door een ontsteking of
opvlamming van Crohn of colitis de
melkproductie minder zijn of zelfs helemaal
stil liggen.
Het verhaal van Chantall:
"Sinds mijn 19de heb ik al
last van Colitis ulcerosa. Ik had jaren weinig last gehad van de colitis, totdat ik een fulltime baan
kreeg met veel stress, toen begonnen de problemen.
Op mijn 28ste werd ik zwanger, ik had
toen nog geen stoma. De zwangerschap was geen pretje,
ik moest na 6 weken al aan de klysma’s.
Ik ben
bevallen met een keizersnede omdat mijn dochter in
een stuit lag. Tijdens de keizersnede zijn ze een
stuk placenta vergeten weg te halen, wat normaal
zelden voorkomt, en hierdoor is er van alles
misgegaan. 3 weken na de bevalling ben ik
gecuretteerd. Hierna kreeg ik heftige koorts en ben
ik opgenomen. Ik kreeg een antibioticakuur, waar ik
erg heftig op reageerde, in het bijzonder mijn
darmen. Na heel veel gedokter en ziekenhuisopnames
was de conclusie dat de enige oplossing een stoma
zou zijn, medicijnen hielpen niet meer.
Uiteindelijk
ben ik in oktober 2002 geopereerd en is heel mijn
zieke dikke darm verwijderd, ik kreeg een ileostoma.
Al snel voelde ik me een stuk beter en had ineens
weer energie om leuke dingen te doen. In maart 2004
werd ik zwanger. Spannend, want dit was de eerste
keer voor mij mét stoma. Ik heb tijdens de
zwangerschap amper last gehad van mijn stoma. Ik heb
misschien maar 2 keer een lekkage gehad maar had wel
wat last van het verweken van de plak aan 1 bepaalde
kant. Ik was wel bang voor een buikbreuk. Ter
voorkoming daarvan droeg ik een steunbandage van
Eakin, die voor mijn gevoel veel steun gaf. In
overleg met de chirurg en de gynaecoloog hadden we
besloten een natuurlijke bevalling te proberen, als
het kindje goed lag uiteraard. Bij een keizersnee
zaten er toch de nodige risico’s aan doordat de
artsen niet wisten hoe het er precies “van binnen”
bij me uitzag. Uiteindelijk ben ik 8 dagen over tijd
ingeleid omdat ik
zelf de druk op mijn buik erg
groot vond worden, dit hadden we van tevoren
besproken. Tijdens de bevalling heb ik de
steunbandage gedragen. Al kwam er voor mijn gevoel
niet zoveel druk op je buik tijdens het persen, en
als je verkeerd perst voel je dat meteen. Ik heb
zelfs tussen de weeën door nog mijn plak verschoond.
Uiteindelijk ben ik bevallen van een gezond meisje:
Kim. Ik was de tweede zwangere vrouw in ons
ziekenhuis en het viel mij op dat er weinig informatie over zwangerschap met een stoma te vinden
was op internet en in
de bladen, vandaar nu mijn
verhaal."
Naar boven
Het verhaal van Carolien:
"Lang heb ik
zitten denken om een soort van boekje te schrijven
over mijn leven met een stoma. Er is veel te vinden
op het internet over dit onderwerp, maar lang niet
alles. Vaak vind ik ook negatieve dingen hierover,
het gaat dan over een probleem waar mensen mee
zitten. Ik heb daarover (even afkloppen) tot nu toe
niet veel te klagen. Maar er is een onderwerp waar
niet veel over te vinden is, stoma en zwangerschap.
Als je gaat zoeken kom je in de regel vaak niet veel verder dan de zinnen:
-
Aangeraden wordt om ongeveer een jaar te wachten met een zwangerschap na het plaatsen van een stoma.
-
Het stoma kan wat gaan uitzakken wat met een simpele ingreep na de bevalling weer hersteld kan
worden.
En dan houd het al gauw op. Ik ben nieuwsgierig en zou willen weten
of het er vreemd uit ziet, zo'n dikke buik met een
zakje. Hoe leeg je je zakje als je zo'n dikke buik
hebt? Allerlei simpele vragen waarvan je het
antwoord niet kan vinden.
Ik dacht:
“misschien is het dan wel leuk om zelf eens een
klein boekwerkje bij te houden hoe een zwangerschap
met een stoma nu werkelijk verloopt”. Daarom heb ik
besloten om dat maar eens even op papier te gaan
zetten. Het enige probleem op dit moment is, dat ik
nog niet zwanger ben. Haha, tja die is lollig hè.We (ik en mijn
man) zouden het graag willen, maar helaas heb je de
natuur niet helemaal in eigen handen. Goed, dan
begin ik eerst maar eens even in vogelvlucht met een
stukje geschiedenis over mezelf en hoe het is
gekomen dat ik een stoma heb.
Mijn geschiedenis
Al mijn hele
leven lang heb ik last van gevoelige darmen gehad.
Vooral wanneer er iets spannends te gebeuren stond,
dan werkte dat direct op mijn darmen en sjeesde ik
eerst even naar de wc. Zo rond mijn 17de
werden de klachten wat erger, veel buikpijn, ik
verbeelde me dat ik zo af en toe ook wat slijm bij
de ontlasting
had maar deed hier verder niets mee.
Totdat er op een dag bloed bij zat, toen ging er
ineens een alarm bij me rinkelen en dacht: “Dit is
een goede reden om eens naar de huisarts te gaan”.
Toen ik daar mijn verhaal had verteld zag ik aan
zijn gezicht dat dit niet zo'n goed teken was. Hij
wilde dan ook meteen een klein onderzoek
doen en een
hapje uit mijn darm wegnemen om dit op kweek te
zetten. Hij had al iets gezien, want hij ging ook
een afspraak maken bij een internist.
Een aantal weken
later kwam ik bij de internist op het spreekuur,
deze man vertelde dat ik wel eens de ziekte van
Crohn of Colitis Ulcerosa zou kunnen hebben. Om dit
uit te zoeken deed hij een onderzoek doen, waaruit
bleek dat ik Colitis Ulcerosa had. Nog nooit had ik
hierover gehoord en nu bleek dat ik een chronische
darm ziekte had. Help wat is dat nu, daar kom ik dus
nooit meer van af. Ik kreeg
medicijnen en moest onder behandeling blijven van
deze arts. Het eerste jaar bleef de ziekte vrij
rustig, maar daarna kreeg ik steeds meer last. Veel
buikpijn, vaak diaree en van het ene naar het andere
medicijn. Ik voelde me niet prettig meer. Een paar
jaren verstreken waarin ik me er maar doorheen moest slaan totdat de tijd aanbrak dat het echt niet meer
ging, ik crepeerde van de buikpijn en ik woonde
ondertussen op de wc. Darmonderzoeken hadden ook
geen zin meer, het was allemaal zo erg ontstoken dat
er eigenlijk nog maar één oplossing was om weer
fatsoenlijk door het leven te kunnen gaan. Ik vond
het allang best, weg met die rot darm, ik had er
toch alleen maar last van en ik kon geen voeding meer binnen houden. Voor de
eerste operatie heb ik ook bewust nog foto's gemaakt
van mijn buik met daar onder de tekst: "mooi van
buiten maar lelijk van binnen". En na de operatie nog
een foto met stoma.
Na de eerste
operatie hebben ze bij mij de dikke darm weggehaald
en een ileostoma geplaatst. De endeldarm en het
rectum zijn blijven zitten voor een eventuele
terugplaatsing in de toekomst. Dit laatste deel was
ook goed ontstoken en de internist had gehoopt dat
het laatste stukje misschien wel rustiger werd nu er
niets meer langs kwam. Ik kreeg hier voor ook nog medicijnen, maar van alle medicijnen die ik de
laatste jaren geslikt heb, werkte bij mij alleen de
bijwerkingen goed. Ik voelde me al
wel wat beter nadat het grootste stuk zieke darm
verwijderd was. Mijn man, toen mijn vriend, en ik
gingen daarna samenwonen en trouwen. En we wilden
ook graag kinderen dus we gingen op zoek naar
informatie over stoma en zwangerschap. We waren 7
maanden getrouwd en ik had er niet eens zo gauw op
gehoopt, toen bleek dat ik zwanger was, we waren
helemaal in de wolken. Maar op hetzelfde moment ging
het helemaal niet lekker met dat laatste stukje darm
dat er nog zat. Ik had alleen maar krampen en
bloedverlies. Ondertussen waren we ook al weer naar
de internist geweest en daar hadden we al min of
meer afgesproken voor een darmonderzoek en als het
er niet goed uitzag. Het zou dan beter zijn om het
laatste stuk ook weg te halen (ik wist toen nog niet
dat ik zwanger was).
Het zal
misschien met vele factoren te maken hebben, maar
misschien ook niet en was er een foutje in de
celdeling. Ons geluk was van korte duur, want na een
zwangerschap van 7 weken kreeg ik een miskraam. Een
maand later kreeg ik het darm onderzoek en
daaruit bleek dat het er helemaal niet mooi uit zag
en dat het eigenlijk zo snel mogelijk geopereerd
moest worden. Twee maanden later was alles al gebeurd, de
endeldarm en mijn rectum waren weg gehaald. Een
vreemd idee vond ik het dat ik nu geen anus meer
had.De eerste paar
weken had ik aan elkaar genaaide billen en heb ik
mezelf vaak voor de spiegel bekeken of dat wel weer
goed zou komen. Het is uiteindelijk mooi genezen en
ik heb een lange gladde bilnaad. Eindelijk ben ik
van die ziekte verlost en hoef ik geen medicijnen
meer te slikken.
Zwanger week 4
Nou, het is
geloof ik zover, ik durf nog niet heel enthousiast
te worden. Afgelopen vrijdag was ik 1 dag over tijd
en iets binnen in mij voelde alsof er wat aan de
hand was. Ik had nog een zwangerschapstest in huis
liggen, dus deze heb ik even gebruikt. Het zal wel
niets zijn, dacht ik bij mezelf en anders was het
misschien toch nog te vroeg voor een test. Nou daar
kwam een eerste streepje te voorschijn en daar, zie
ik dat wel goed een tweede. Ongelofelijk .Tja,
misschien was het wel geen goede test. Ik ben bij de
drogist een andere test gaan halen en heb deze 's
avonds gedaan. Samen met mijn man zijn we er
boven gaan hangen nadat we hem in de urine hadden
gedompeld. Nou ja! 2 streepjes. De test is
positief. Dat betekent maar één ding.
WIJ ZIJN IN
BLIJDE VERWACHTING !!!!
Het is wel erg
pril en daarnaast heb ik wel het gevoel dat mijn
menstruatie er aan komt. Daar ben ik niet zo blij
mee, maar ja, ik probeer positief te denken. Er
gebeurd van alles op dit moment in die baarmoeder
dus dat zal er toch wel bij horen. Ik heb erg veel
gepruttel in mijn zakje, dat zouden ook al wat
verschijnselen kunnen zijn van een zwangerschap. Je
darmen werken wat gevoeliger. Verder heb ik het gauw
koud, zelfs nu het op dit moment (juni) zomers warm
is. Ook heb ik iedere keer last van een lage rugpijn
en af en toe voel ik een druk tussen mijn billen bij
het litteken. De standaard verschijnselen als
misselijkheid en pijnlijke borsten, daar heb ik nog
geen last van. Ik ben ontzettend bang dat ik alsnog
ongesteld word. De ellende is dat je gewoon af moet
wachten. Niemand kan je vertellen of het goed of
slecht is wat je voelt. Bij iedereen is het weer
verschillend.
Ongeveer 1
maand zwanger
Zwanger week 10
Ik ben nu een aantal weken verder, deze week zit ik
in week 10 . De zwangerschapskwaaltjes zijn nu ook
wel aanwezig. Mijn borsten voelen aan als meloenen
(al heb ik niet zo veel) en de misselijkheid speelt
nu ook vaak een rol. Verder ben ik enorm moe en
futloos. Gelukkig heb ik nu vakantie, dus kan ik het
lekker rustig aan doen.
Vorige week ben ik voor het eerst naar de
verloskundige geweest en heb haar verteld dat ik een
stoma heb. Zij had nog nooit een zwangere met een
stoma begeleid en wilde toch eerst nog even met haar
collega's gaan overleggen of ze mij wel zou kunnen
begeleiden. Ik dacht dat het wel zou kunnen, maar
kwam er toch mee aan het twijfelen en heb een
afspraak gemaakt met de stomaverpleegkundige om nog
eens even het een en ander te informeren. Er zijn
niet zo heel veel jonge vrouwen die zwanger zijn en
een stoma hebben. Veel vrouwen willen misschien wel
kinderen maar zitten misschien nog met een stuk darm
dat nog ziek is en/of medicijnen die ze nog
gebruiken. Over het algemeen kun je gewoon zwanger worden met een stoma en zonder problemen mooi rond
en dik worden.Volgens de stomaverpleegkundige kun je gewoon
begeleid worden door de verloskundige en voor de
stoma kom je wat vaker bij de stomaverpleegkundige
op controle, mits er verder geen andere complicaties
zijn. De stomaverpleegkundige heeft mij nog een
aantal foto's laten zien van een zwangere buik met
stoma. Tja, dat is uiteindelijk ook iets waar je
best nieuwsgierig naar bent, hoe zo'n dikke buik met
zakje eruit zal zien. Ik was er in ieder geval wel
benieuwd naar. Want als je het internet op gaat,
vind je alleen maar ronde ‘gezonde' buiken.
Ze vroeg of ze van mij ook foto's mocht maken, om zo
de loop van de zwangerschap te volgen. Nou, dat vond
ik prima. De eerste heeft ze dan ook gelijk genomen,
er is nog niet veel te zien qua bolle buik. Volgende
week gaan we een echo maken, dat vind ik erg
spannend. Voor het eerst is dan echt een bewijs te
zien van de zwangerschap. Een paar dagen later belde
de stomaverpleegkundige mij weer op, ze had nog even
extra geïnformeerd bij de internist en het zou
waarschijnlijk toch verstandiger zijn om daarmee ook
nog even een afspraak te maken om de dingen door te
nemen.
Wat kwaaltjes betreft, ik had deze week wel wat last
van mijn darmen, een beetje kramperig gevoel in mijn
buik. Het slimste van alles was ook nog dat ik even zin had in pinda's en ik kan je vertellen, die eet
ik normaal nooit. Dat had ik nu ook niet moeten
doen, ik heb vervolgens een hele nacht wakker
gelegen van krampen
door verstopping van het stoma.
De koffie smaakt me nu niet meer en als ik maar even
iets smerigs ruik dan begin ik te kokhalzen. In een
aantal boekjes staat beschreven dat je nu ook al
iets dikker kunt worden, maar dat dit voornamelijk
te maken heeft met het opzwellen van je darmen door
hormonen. Nu ben ik een heel stuk darm kwijt en zie
ik nog niet veel opbollen, maar ik zie wel dat het
stoma toch iets groter lijkt dan eerst.
Daar zal dat
dan toch wel mee te maken hebben.
De echo
Met 11 weken hebben we een echo laten maken. Wat
ontzettend spannend was dat. We waren dan ook beide
erg zenuwachtig. In eerste instantie was het wat lastig om mijn baarmoeder te vinden, hij ligt ver
naar achteren en dit zou misschien kunnen komen
doordat het een en ander weg is uit de buikholte.
Daarna kwam er
toch wat in beeld, eerst een donkere
vlek, de vruchtzak, en toen twee kleine witte
bolletjes: Wauw, ons kindje!
De echo in week 11
Het is dus helemaal echt nu, ik ben zwanger en er
zit werkelijk een levend mensje in mijn buik. We
kunnen het hartje zien kloppen en hij springt iets
omhoog en warempel daar zwaait een mini handje naar
ons. Dit is echt een wonder. Eerst dringt het niet
eens tot me door dat ik in mijn eigen buik zit te
kijken. Na veel ellende te hebben gehad met deze
buik kan er ook nog iets moois in groeien. De
verloskundige meet het kindje op en het klopt met
het aantal weken, 11 weken en ongeveer 4 cm groot.
Ik heb een afspraak met mijn internist, en het lijkt
hem toch verstandiger om mij te laten begeleiden
door een gynaecoloog bij hen in het ziekenhuis. Zo
kunnen ze ook makkelijker met elkaar overleggen
mocht het nodig zijn. Dus dat doen we, met de
verloskundige heb ik afgesproken dat ik altijd
contact met haar kan opnemen mocht ik verder vragen
hebben over de zwangerschap.
De zwangerschap verloopt goed, ik heb verder weinig
klachten en langzaam begin ik een buikje te krijgen.
De vermoeidheid is ook verdwenen en het stoma houd
ik goed in de gaten (deze ziet er prima uit). Mijn
buik probeer ik 2 keer daags in te smeren zodat de
huid, en voornamelijk het litteken, soepel blijft.
Ik gebruik
massage olie van de Etos, speciaal voor
de zwanger e buik. Deze blijft niet super vet achter
op je buik. Uiteraard gebruik ik dit niet onder de
plak.
De baby kan ik nu ook voelen bewegen, eerst begon
het met een paar plopjes, die ik ver weg in mijn
buik voelde als luchtbellen die door je darm
bewegen. Later werd dit gevoel steeds duidelijker en
regelmatiger. Het valt me op dat naarmate mijn buik
dikker wordt, het stoma steeds verder naar rechts
groeit, maar verder heb ik hier geen last van.
Ik ben nog even aan het twijfelen of ik 4 weken of 6
weken voor de bevalling met verlof zal gaan.
Aangezien ik peuterleidster ben en veel moet bukken
leek het me toch verstandig om 6 weken van tevoren
te stoppen.
De tweede echo
Met 20 weken krijgt tegenwoordig iedereen een tweede
echo, dus wij ook. Er was geen reden om vaker een
echo te maken. Met 20 weken kun je vaak ook zien wat
het geslacht is van de baby. Ik was stiekem best
nieuwsgierig wat het zou worden, maar mijn man wil
de liever dat het een verrassing zou blijven. En ik
wil
de het ook niet alleen weten, dan zou ik toch
mijn mond niet kunnen houden.
Dus, het bleef een verrassing. Op de echo was nu
echt een kleine baby te zien, er werd gekeken of het
ruggetje van de baby dicht was en of de
bovenlip/ verhemelte dicht was gegroeid. Dit was
allemaal duidelijk te zien op de echo en het zag er
allemaal heel netjes uit. Je kon de baby zelfs zien
happen met het mondje, lekker vruchtwater drinken.
Heel erg leuk, zie je ineens jouw kind, ons kind.
Ineens zit ik me te bedenken, ik word geen moeder,
ik ben het al.
Ongeveer 6 maanden zwanger
De laatste drie maanden van de zwanger schap begint
mijn buik ineens hard te groeien. Ik krijg wat meer
kriebels op mijn buik doordat de huid steeds
strakker komt te staan en probeer goed door te
smeren om hier zo min mogelijk last van te krijgen.
Van het litteken heb ik eigenlijk geen last, deze
rekt aardig goed mee. Als ik met mijn vinger voel,
dan voelt het wel strak aan. De huid vlak naast het
stoma lijkt een beetje dun te worden doordat alles
wat uit gaat rekken. Ik houd het goed in de gaten en
smeer regelmatig rondom het stoma de huid iets in
met Dansac skin crème.
Ongeveer
7 maanden zwanger
De laatste paar weken van de zwangerschap begint de
baby in te dalen, zijn hoofdje zakt langzaam
richting de uitgang het bekken in. Hierdoor begin ik
onder in de buik wel een beetje een druk te voelen
en dit voel ik ook aan mijn litteken tussen de
billen. Ik was dan ook blij dat ik 6 weken van
tevoren gestopt was met werken. Nu kon ik het lekker
rustig aan gaan doen.
Het is een drukke baby die in mijn buik zit,
regelmatig heb ik een stel voeten tegen mijn ribben
staan of puilt er een voetje uit mijn zij. Gelukkig
gebeurt dit steeds aan de linker kant van mijn buik
en spaart de baby mij door niet onder mijn stoma te
gaan trappelen en duwen. Soms lijkt het alsof de
baby weet dat die daar niet moet trappelen.
Ongeveer 8 maanden zwanger
De bevalling
Twee weken voor de uitgerekende datum (23-02-2006)
heb ik vaak last van harde buiken. Je baarmoeder
begint dan alvast oefeningen te doen en trekt zich dan samen, je buik wordt bikkel hard. Dus het zal
wel niet lang meer duren, ik heb er het zin nu ook
wel van af. Ik slaap ‘s nacht slecht, als ik op mijn
rug lig wordt
alles afgekneld en is het net of ik
geen lucht meer krijg. Als ik op mijn linker zij
lig, dan krijg ik een trap in mijn zij en op mijn
rechter zij krijg ik het volle gewicht op mijn
stoma, wat ook niet prettig aanvoelt. Daarbij ben ik
ook al een paar weken verkouden, en ik kom er niet
van af. Dus laat de baby maar komen.
Twee dagen voor de bevalling
Op vrijdag 17 februari krijg ik ineens een gezeur onder in de buik. Dit trekt weer weg en ‘s avonds
krijg ik het opnieuw, het trekt weer weg en tien minuten later is het er weer. Oh jee, zou het
begonnen zijn? Om de 10 a 15 minuten komt het terug en dit gaat de hele nacht zo door. De volgende
ochtend bellen wij het ziekenhuis, het is voor ons 3 kwartier rijden naar het ziekenhuis en aangezien ik
daar ga bevallen, wil den we wel op tijd weg rijden.
Het ziekenhuis vond het nog niet nodig dat we zouden komen, zolang de weeën niet om de 5 minuten komen, heeft het nog geen zin. Dus wij dachten, dan wordt
het vast vanmiddag. Aan het eind van de middag leken de weeën wel af te zakken.
Rond 19.00 uur lag ik op de bank een beetje TV te
kijken. Ik zei tegen mijn man: “Nou, dat wordt niet
meer wat vandaag”. Ik stond op en mijn vliezen
braken ineens, daarna ging het erg snel. De weeën
begonnen weer en kwamen nu vrij snel achter elkaar.
We hebben het ziekenhuis gebeld, zijn in de auto
gestapt en er heen gereden. Ik heb weinig gemerkt
van de rit, ik was helemaal geconcentreerd op mezelf
en dacht: “Als de baby maar niet in de auto geboren
wordt”.
Aangekomen in het ziekenhuis werd ons een
verloskamer aangewezen en daar ben ik op bed gaan
liggen. Tussen de weeën door heb ik samen met mijn
man nog even een stomazakje vervangen omdat die erg
vol zat, zodat we daar even niet meer mee bezig
hoefden te zijn. De bevalling ging voorspoedig. Rond
21.00 uur
waren wij in het ziekenhuis en om 2.11 uur
is onze dochter Nadine geboren, helemaal gezond. Ze
hebben tijdens de bevalling op tijd al een stukje
ingeknipt (met verdoving), zodat de druk niet al te
lang zou duren op het litteken en natuurlijk in verband met uitscheuren.Tijdens de bevalling heb ik helemaal geen last gehad
van het stoma. Ik had wel een uitgezakt litteken. Op
de plek waar de anus heeft gezeten is tijdens de bevalling druk ontstaan, hierdoor was de huid wat
uitgezakt en voelde het alsof ik een zakje tussen
mijn billen had hangen. Ik schrok hier eerst wel
even van, maar na en paar dagen was dit weer
weggetrokken.
Na de bevalling was mijn buik erg slap, hierdoor was
het wat lastiger om de stomamaterialen op mijn buik
te plakken. Langzaam trok de buik en de huid weer wat bij, waardoor er rimpel vorming van de huid
onder de plak ontstond. Ik heb hierdoor 2 keer
lekkage gehad. Dat vond ik wel vervelend. Maar al
snel werd het allemaal alweer wat strakker waardoor
het materiaal ook weer beter ging zitten. Ik heb tot
nu toe geen lekkages of andere ongemakken meer
gehad.
Ondertussen hebben wij nu een prachtige dochter van
8 maanden. Met mijn stoma gaat het goed. Mijn buik
is weer redelijk plat en alles zit weer op zijn
plek.
Carolien & Nadine
Naar boven
Het verhaal van Elsa:
"Ik ben Elsa, 42 jaar, getrouwd en ik heb 3
kinderen. Mijn eerste 2 kinderen zijn geboren in
1992 en 1994. Zes jaar later (in 2000) heb ik een
ileostoma gekregen en een jaar na de operatie (2001)
werd ik zwanger van mijn 3de kind.
Na de bevalling van mijn oudste dochter kreeg ik
vage darmklachten, in de achtste maand van mijn 2de
zwangerschap ging het helemaal mis, 30 keer per dag
diarree, er bleef niks van me over. Opname in
ziekenhuis, de diagnose Colitis Ulcerosa. Ongeveer
een half jaar daarna begon de gastro-enteroloog al
over een stoma omdat inmiddels wel duidelijk was dat
ik een ernstige vorm van C.U. had. Ik wilde
absoluut geen stoma, was er van overtuigd dat het
allemaal wel weer over zou gaan. En ik was
ontzettend bang dat ik onvruchtbaar zou worden door
een operatie, we wilden namelijk heel graag nog meer
kinderen. De 5 jaar daarna heb ik zwaar aan de
medicijnen gezeten, elke dag hoge doseringen
prednison, imuran en mesalazine. Ik kon daarmee
redelijk normaal functioneren, maar zodra ik ook
maar iets minder slikte kreeg ik een zware terugval.
De combinatie van het feit dat de terugvallen steeds
ernstiger werden en het feit dat ik met die
medicijnen niet zwanger wilde worden heeft
uiteindelijk de doorslag gegeven. In 2000 werd ik
geopereerd in het AMC. Ze hebben toen de endeldarm
laten zitten om de kans op onvruchtbaarheid zo klein
mogelijk te maken. Precies een jaar later werd ik
zwanger (dat zwanger worden heeft wel veel langer
geduurd dan bij de oudste 2, maar ik was inmiddels
ook al 37).
Ik was zo blij dat er eindelijk weer iets “normaals”
in mijn leven gebeurde. De jaren ervoor draaide
alles om ziek zijn, operaties en de stoma. Mensen
spreken je daar ook steeds op aan (goedbedoeld
natuurlijk), maar het is leuker om weer gewoon mee
te doen en als een “normale” zwangere vrouw rond te
lopen.
De zwangerschap is behoorlijk zwaar geweest. Een
groot probleem was dat het voedsel niet meer goed
werd opgenomen, alles ging razendsnel door mijn
lichaam. Ik kwam dus bijna niet aan en dat is toch
een beetje raar als je zwanger bent… Overigens had
niemand daar een verklaring voor, er was toen (en nu
nog steeds geloof ik) erg weinig bekend over de
combinatie stoma/zwangerschap. Ik heb al die maanden
tegen de klippen op gegeten, kreeg via de diëtist
allemaal calorierijke drankjes en troostte mezelf
maar met de wetenschap dat het kindje wel goed
groeide. Toen ik net zwanger was heb ik gesprekken
gehad met de chirurg, de gastro-enteroloog en de
stomaverpleegkundige, maar erg veel wijzer werd ik
daar niet van. Ik mocht gewoon naar de verloskundige
voor de controles en thuis bevallen was volgens hen
ook geen probleem. (ik moet er wel bij zeggen dat ik
al 2 supermakkelijke bevallingen achter de rug had).
Omdat ik maar weinig aan kwam, had ik ook maar een
relatief klein buikje. Ik heb nooit last gehad van
lekkages, ik hoefde ook geen ander materiaal, geen
bandage o.i.d. gebruikt en het stoma is niet
veranderd van vorm. Het grootste probleem tijdens
deze zwangerschap had niets met het stoma te maken;
ik kreeg in de 7de maand een trombosebeen
en dan kom je automatisch onder controle van de
gynaecoloog , je moet in het ziekenhuis bevallen en
de bevalling moet ingeleid worden (i.v.m. het
gebruik van antistolling). Toen ik een buikje kreeg
vond ik het eigenlijk niet meer vervelend om naar
het zwembad te gaan. Normaal zie je het stoma en het
zakje best goed in badpak (nou ja, dat denk ik in
ieder geval….), maar nu verdween het onder mijn buik
en zag je er bijna niks meer van! Door dat buikje
werd het wel wat lastiger om alles te zien als je de
plak moet verschonen, maar mijn buik is nooit zo dik
geweest dat ik daar echt last van had.
De bevalling zelf ging probleemloos en super snel,
toen de weeën begonnen nog even gauw een nieuw zakje
opgedaan en voor de rest verliep deze bevalling
hetzelfde als de vorige twee keer. Na de bevalling
ging mijn spijsvertering ook weer normaal doen. Ik
heb een jaar borstvoeding gegeven (even uitkijken
dat baby niet boven op het stoma gaat zitten…) en
ook tijdens deze periode geen last gehad van mijn
stoma."
- Gemaakt door