Operatie - Aanleg van een stoma: de voorbereidingen
Inhoudsopgave
Operatie
Wat neem je mee naar het ziekenhuis?
Aanleg van een stoma: de voorbereidingen
De dag van de operatie
Tijdens de operatie
Het wakker worden
Ziekenhuisopname en stomamateriaal
Laparoscopie
Verwijdering dikke darm/colectomie
Endeldarmverwijdering/rectumamputatie
Operatie breuk/parastomale hernia
Stoma revisie
Stoma opheffen
Complicaties
Alle pagina's

 

Voorkeuren

Tegenwoordig heb je meer invloed in wanneer je onder het mes gaat en de keuze van het ziekenhuis. Geef het in het ziekenhuis aan als je in verband met een vakantie of je werk een voorkeur hebt voor een bepaalde planning zodat ze hier rekening mee kunnen houden. (Bron afbeelding onder: "Oefenen" Uniek van UMC Utrecht)

 

Poliklinisch vooronderzoek

Meestal vindt er eerst een poliklinisch vooronderzoek plaats: een algemeen lichamelijk onderzoek, een bloedonderzoek en soms een longfoto en een hartfilmpje (ECG). Ook is een gesprek met de anesthesioloog, chirurg en/of stomaverpleegkundige gebruikelijk. Deze gesprekken en het vooronderzoek kunnen op de afdeling worden gedaan, als je een dag voor de operatie wordt opgenomen. Als je op een maandag wordt geopereerd, word je vaak al de vrijdag ervoor opgenomen en vinden ook dan de vooronderzoeken plaats. Het ligt aan je situatie, maar soms mag je daarna weer naar huis en hoef je zondagavond pas weer terug op de afdeling te zijn.

 

Pre-operatief spreekuur

Tegenwoordig wordt er in steeds meer ziekenhuizen gebruik gemaakt van een pre-operatief spreekuur. Indien je voor een operatie gepland staat, ga je langs bij dit spreekuur. Door middel van dit spreekuur kan de anesthesioloog je tijdig voorlichten over de anesthesie, zal hij je medische voorgeschiedenis, medicijngebruik allergieën etc. met je doornemen aan de hand van een door jou ingevulde vragenlijst en eventueel benodigd aanvullend onderzoek verrichten, het operatierisico inschatten en een eventuele consultatie of behandeling door een andere specialist in gang zetten.

 

Plaatsbepaling stoma

Om er zeker van te zijn dat je stomazakje na de operatie prettig zit en goed op zijn plaats blijft terwijl je staat, zit of beweegt, bekijken de chirurg en de stomaverpleegkundige samen met jou zorgvuldig de plaats waar de stoma het meeste ideaal zou zijn. Die plaats hangt af van de vorm en plooien van je buik. Het is namelijk belangrijk dat de stoma op een "recht" stuk geplaatst wordt anders kun je later last krijgen van lekkages. Ze letten op uitstekende botten zoals het heupbeen en darmbeen en ook op de navel, littekens en de contouren van je lichaam wordt gelet.

 

Op de top van een "vetrol"

Vaak wordt de stoma op de top van de "vetrol" ter hoogte van de navel geplaatst, door de rechte buikspieren. Het peesblad bepaald de diameter van de stoma. Bij mensen in een rolstoel moet zittend de plaatsbepaling worden gedaan. Ook houden ze rekening met de kleding die je draagt, het gaat er dan vooral om waar de broekband zit. En ten slotte is het natuurlijk erg belangrijk dat je zelf de stoma kunt zien en er goed mee kunt bewegen en buigen. Het blijft een indicatie want de chirurg is natuurlijk afhankelijk van de situatie in de buik. Bij een spoedoperatie is de plaatsbepaling helemaal lastig.

 

Test stomazakje

Verstandig is om voor de operatie als test al een poosje te hebben rondgelopen met een stomazakje op je buik geplakt, zodat je kunt voelen of die plek goed is. In sommige ziekenhuizen krijg je een nepstoma te leen die je op je buik kunt plakken. (Bron afbeelding: links Welland, rechts Convatec)

 

 

 

 Voorkeursplaatsen

Met chirurgische inkt, wat er niet afgaat met het douchen, wordt er op de plaats waar de stoma moet komen een stip gezet. Een stoma kan in principe op iedere plaats op de buik worden aangelegd. Er zijn echter een aantal voorkeursplaatsen;

(dubbelloops) ileostoma ~ op de rechter onderbuik

colostoma ~ op de linker onderbuik

dubbelloops colostoma ~ op de linker onderbuik of bovenbuik

urostoma ~ op de rechter onderbuik

 

 

Uitzonderingen

Hoewel wat minder gebruikelijk kan een ileo- of colostoma ook boven de navel worden geplaatst. Bij een urostoma kan dit meestal niet in verband met de anatomische ligging van de nieren, urineleiders en de blaas. Bijvoorbeeld bij moslims wordt een stoma onder de navel als onrein beschouwd, dat heeft te maken met de culturele achtergrond. Bij een gezet iemand of een rolstoelgebruiker zit een stoma wat hoger op de buik prettiger.

 

 

Nuchter

Op het moment dat je onder narcose gaat, moet je 'nuchter' zijn. Dit betekent dat je maag leeg is op het moment dat je geopereerd wordt. Het verschilt per ziekenhuis hoe lang je voor de operatie niets meer mag eten en drinken. Vroeger moest je soms al een aantal dagen van tevoren beginnen met een dieet van vloeibaar voedsel. Vaak ook mag je vanaf de avond voor de dag van de operatie niet meer mag eten en drinken. In de meeste ziekenhuizen zijn ondertussen deze regels versoepeld. Uit wetenschappelijk onderzoek is namelijk gebleken dat inname van heldere dranken (zoals water, thee en koffie zonder melk of suiker) tot 2 uur voor de operatie, geen kwaad kan. Deze heldere dranken verlaten de maag binnen 2 uur. Steeds vaker wordt nu in ziekenhuizen deze regel aangehouden, en mag je tot 6 uur voor de operatie gewoon blijven eten.

 

Laxeren

Afhankelijk van de situatie, het ziekenhuis, de ingreep en de voorkeur van de chirurg, moeten ook de darmen leeg zijn. Dit kan gebeuren met laxeermiddelen of een spoeling van de darmen. Als er een ernstige verstopping is, of er acuut geopereerd moet worden, kan het leegmaken van de darm niet doorgaan. Het schoonspoelen van de darm, met die vieze liters drank, met daarna diarree en de helder vloeibare voeding, is voor de meeste darmingrepen verlaten omdat het meer nadelen dan voordelen oplevert. Voor een aantal operaties aan het eind van de dikke darm, de endeldarm, wordt de darmspoeling toch nog vaak uitgevoerd, omdat daar de kans op problemen met de darmnaad het hoogste is.

 

Onderzoek

In 13 Nederlandse ziekenhuizen deden 1400 mensen mee aan een onderzoek waarbij er geheel willekeurig werd bepaald of ze wel of niet een laxeermiddel kregen vlak voor de operatie. In de weken na de operatie was het aantal naadlekkages in de twee groepen gelijk. Vaak wordt er de avond en ochtend voor de operatie wel een klysma gegeven, bij lage rectumoperaties wordt er nog wel gelaxeerd. Maar zoals al eerder aangegeven verschillen de procedures per ziekenhuis, dus vraag dit even na bij je arts.

 

Slaappil

Indien je de dag voor de operatie al aanwezig moet zijn, kan het fijn zijn om voor de nacht een slaappil te krijgen. Door de vreemde omgeving en de spanningen zul je misschien minder goed kunnen slapen. Indien je bloeddonor bent is het bij een buikoperatie verstandig vooraf minimaal één maand geen bloed te geven. Het is belangrijk om voor de operatie in een optimale conditie te zijn, wat ook bevorderlijk is voor het herstel.

 



Laatst aangepast op dinsdag 22 september 2015 16:24
 
Terug naar boven

twitter

Linkedinfacebook

Youtubeemail