De stomaverpleegkundige
Inhoudsopgave
De stomaverpleegkundige
De dingen waarbij een stomaverpleegkundige je zou kunnen informeren / adviseren en begeleiden:
Een interview met de stomaverpleegkundige
Alle pagina's
Pin It

 

De stomaverpleegkundige

Het beroep stomaverpleegkundige, of stomaconsulent/WIS verpleegkundige (wond, incontinentie en stoma) bestaat nog niet heel lang. Het is nog een relatief jong vak. In 1961 werd de eerste stomapolikliniek en de stomaverpleegkundige opleiding 'Cleveland Clinic Foundation' in Amerika opgericht. Dit werd opgericht door de fabrikant Marlen samen met de bekende dr. Turnbull en de eerste officiële stomaverpleegkundige ter wereld: Norma Gill.

Eerste stomaverpleegkundige

Norma werd in 1956 in de Cleveland Clinic (Ohio) geopereerd door dr. Rupert Turnbull. Op verzoek van deze arts hielp zij in zijn kliniek medepatiënten. In 1969 werd de Amerikaanse Vereniging voor Stomaverpleegkundigen opgericht (de International Association of Enterostomal-therapists). Op initiatief van Norma Gill volgde in 1977 een internationale vereniging voor deze beroepsgroep (the World Council of Enterostomal Therapists, WCET).

 

Engeland

In Engeland begon stomadraagster Joyce Parsons in 1969 samen met dr. Talbot in het Harold Wood Hospital een stomapolikliniek, waar ze ook de eerste Engelse stomaverpleegkundigen opleidde.

 

Nederland

In 1978 begon het pas in Nederland. Toen kwam er een initiatiefgroep tot stand die de voorbereidingen legden voor de cursus Stomazorg voor Verpleegkundigen. Ook werden rond die tijd de eerste poliklinieken voor stomazorg opgericht. Voor die tijd werden mensen met een stoma geholpen door verpleegkundigen die daar niet specifiek in opgeleid werden. Inmiddels is het een apart specialisme geworden binnen de verpleegkunde, waarvoor een speciale opleiding bestaat. In 1981 ging deze opleiding stomazorg van start.

 

20 tot 25 stomaverpleegkundigen per jaar

Een garantiesubsidie van het Koningin Wilhelminafonds maakte het mogelijk dat er op 4 maart van dat jaar de Stichting Scholing Stomazorg Verpleegkundigen werd opgericht. Op 8 september 1981 ging de eerste cursus van start met acht cursisten. Sindsdien worden tweemaal per jaar zo'n 20 to 25 stomaverpleegkundigen opgeleid. Tijdens deze opleiding wordt de verpleegkundige theoretisch getraind en aansluitend loopt diegene stage bij een andere stomaverpleegkundige. Inmiddels hebben ruim 1000 verpleegkundigen deze opleiding al gevolgd. In 1985 veranderde de naam van de opleiding in Stichting Specifieke Scholing Verpleegkundigen (SSSV) doordat er aan het cursussenpakket ook incontinentie, mammacare, endoscopie en diabetes werden toegevoegd. Sinds 1992 vindt de opleiding plaats op de St. Antonius Academie te Nieuwegein. In 2012 startte de HBO opleiding urologie-continentie-stomazorg (UCS). Deze opleiding richt zich op diagnostiek, interventies, kwaliteitsverbetering en professionalisering.

 

Ervaring

Naast deze opleiding is voor stomaverpleegkundigen ervaring heel erg belangrijk, daardoor krijgen ze gevoel voor de stomazorg en leren ze welk stomamateriaal geschikt is bij welk probleem en hoe deze materialen het beste in de praktijk kunnen worden gebruikt. Jammer genoeg ligt de stomazorg de laatste tijd onder vuur in verband met de bezuinigingen, waardoor er al stomaverpleegkundigen en poliklinieken in ziekenhuizen verdwenen zijn. De ziekenhuizen willen met name de nazorg afstoten en verwachten dat de thuiszorg deze overneemt. Maar helaas heeft de thuiszorg daarvoor onvoldoende gespecialiseerde verpleegkundigen in dienst. Dit is erg jammer want de stomaverpleegkundigen zijn erg belangrijk voor mensen met een stoma!

 

Stomapoli

Veel grote ziekenhuizen hebben tegenwoordig een 'stomapoli'. Dit is een aparte afdeling in een ziekenhuis met één of soms meerdere stomaverpleegkundigen, waar je vaak op korte termijn met al je vragen & problemen terecht kunt en die je ook telefonisch kunt bereiken, soms zelfs per e-mail. Nog niet alle ziekenhuizen hebben een stomaverpleegkundige, soms hebben ze een verpleegkundige in dienst die interesse heeft in de stomazorg en zich daarin heeft verdiept.

 

Thuiszorg, leveranciers en fabrikanten

Er zijn ook stomaverpleegkundigen die in de thuiszorg werken of voor leveranciers en fabrikanten. De stomaverpleegkundigen bij een fabrikant of leverancier moet je zien als een aanvulling op je eigen stomaverpleegkundige in het ziekenhuis. Het is belangrijk dat de lijnen tussen hen en je eigen stomaverpleegkundige kort zijn en dat de informatie teruggekoppeld wordt. De zorg en informatie moet eenduidig zijn. Houd er rekening mee dat stomaverpleegkundigen die voor fabrikanten werken niet altijd even objectief zijn, zij werken voornamelijk met één merk.

 

Verschillende velden

De stomaverpleegkundige werkt in verschillende velden binnen de gezondheidszorg. Ze geven specialistische verpleegkundige zorg aan mensen met een stoma, maar ook met functionele darmstoornissen, fistels en producerende wonden. Een stomaverpleegkundige helpt je op alle mogelijke gebieden, zowel lichamelijk als geestelijk. Ze zal je begeleiden voorafgaand aan de operatie (vaak in samenwerking met de chirurg), tijdens de ziekenhuisopname (in samenwerking met de afdelingsverpleegkundige die de basis-stomazorg vaardig moet zijn, bed-site teaching) en gedurende de nazorg (net na de operatie, vaak in samenwerking met de wijkverpleegkundige).

 

Centrale persoon

Eigenlijk is de stomaverpleegkundige de centrale persoon in het hele gebeuren, met als uiteindelijk doel dat degene die een stoma heeft gekregen zo onafhankelijk mogelijk wordt. Een stomaverpleegkundige is een service van het ziekenhuis. Mensen konden altijd met een stoma in elk willekeurig ziekenhuis zonder doorverwijzing bij een stomaverpleegkundige terecht. Helaas is dit niet meer zo vrijblijvend in verband met het financiële aspect. De specialist dient een DOT te openen om het ziekenhuisbezoek vergoed te krijgen.

 

Niet zelf experimenteren

Heb je problemen met je stoma als lekkage en huidirritatie? Ga dan naar een stomaverpleegkundige. Die kan je, net na de operatie maar ook in de jaren daarna (eigenlijk je hele leven dus) helpen. Ga liever niet zelf experimenteren. De stomaverpleegkundige is bekend met jouw situatie en is op de hoogte van alle materialen, hulpmiddelen en hoe die moeten worden gebruikt. Adviezen van andere stomadragers kunnen je in de goede richting helpen, maar ieder persoon is weer anders, en moeten daarom ook zo worden benaderd.

 

 

Nazorg

Na een operatie zul je meerdere malen bij de stomaverpleegkundige langs gaan. Zeker ook omdat je buik en stoma nog veel zullen veranderen en je materiaal daarop aangepast zal moeten worden. Het is verstandig om daarna, ook wanneer alles goed gaat, zo'n 1 keer per jaar voor controle te gaan. Je kunt zo dingen voor zijn en nieuwe ontwikkelingen bespreken. Naar zo'n controle neem je zelf een setje van je eigen stomamateriaal mee. Als de situatie het toelaat hoef je thuis voor de controle je stoma niet te verzorgen. Dit doordat de stomaverpleegkundige door het controleren van de oude huidplaat veel kan aflezen.

 

 

Bij dit onderwerp mede gebruik gemaakt van het boek "Een kwart eeuw stomazorg in Nederland"

 

  • Hier vind je de stomapoliklinieken in Nederland.
  • Hier vind je het beroepsdeelprofiel stomaverpleegkundigen en kun je lezen wat dit vak inhoudt.

 


 

-> Over de operatie.

Vaak vind er voor de operatie een gesprek plaats waarbij je al je vragen aan de stomaverpleegkundige kwijt kunt en allerlei informatie betreft een stoma krijgt.

-> De plaatsbepaling van je stoma (behalve bij een spoedoperatie).

De stomaverpleegkundige bekijkt samen met jou waar de stoma het meest ideaal zit, deze plaats hangt af van de vormen & plooien van de buik en je kleding.

-> De verzorging van je stoma.

Tijdens de ziekenhuisopname leer je hoe je de stoma straks zelf thuis moet verzorgen.

-> De keuze van het opvangmateriaal.

Het valt niet altijd mee om een keuze te maken uit het grote aanbod stomamateriaal. Ook kan ze je op de hoogte houden van de laatste ontwikkelen wat betreft jouw opvangmateriaal.

-> Huidproblemen en lekkages.

Ga niet zelf experimenteren met zalfjes of andere hulpmiddelen, de stomaverpleegkundige heeft hier ervaring mee en kan je het beste helpen om een goede oplossing te vinden.

-> Het eventueel spoelen van de stoma / endeldarm.

Ze zal je het een keer voordoen zodat je het daarna thuis zelf kunt.

-> Voeding

Vaak in samenwerking met een diëtiste.

-> De dagelijkse activiteiten.

Ze kan je tips geven over wat je wel en niet kunt doen bij bijvoorbeeld: sport, werk, vakantie, hobby's, zwemmen etc.

-> Seksualiteit.

Hoe ga je om met deze verandering?

-> Kledingadvies.

Ze kan je adviseren waarop je moet letten als je kleding koopt.

-> Informatie over patiëntenverenigingen.

Zij weet wat er allemaal mogelijk is en zal er, zodra ze vindt dat je er aan toe bent iets over vertellen.

-> Hoe je stomamateriaal kunt bestellen.

Dit wordt tijdens je ziekenhuisopname besproken.

-> Voorzieningen en vergoedingen.

Vergoedingen waar je met een stoma voor in aanmerking komt, bijvoorbeeld bij de belastingen. En voorzieningen die je aan zou kunnen vragen in verband met je stoma.

 


 

Ineke Ruissen


Hoelang ben je al verpleegkundige?
"Ik ben in 1972 met de opleiding voor A-verpleegkundige gestart en heb sindsdien in verschillende takken van de gezondheidszorg gewerkt en opleidingen gedaan."

Wanneer koos je ervoor om je te specialiseren als stomaverpleegkundige?

"Ik ben in 1990 bij een bandagist (leverancier van kunst- en hulpmiddelen) gaan werken als incontinentieverpleegkundige. Er werkte ook een ervaren stomaverpleegkundige die me enthousiast heeft gemaakt voor de stomazorg."

En wat was daarvan de reden?
"In de contacten met mensen met een stoma kon ik alles wat ik de afgelopen jaren geleerd had en aan ervaring had opgedaan combineren; het begeleiden van mensen in moeilijke situaties en het praktisch uitvoeren van handelingen. Vooral het oplossen van problemen bij “moeilijke” stoma’s vergt creativiteit en handvaardigheid."

Hoe ging de opleiding te werk?
"Ik heb een gespecialiseerde opleiding stomazorg gedaan met veel theorie in verschillende vakken en stages in verschillende ziekenhuizen."

Wat kan je vertellen over je beginperiode als stomaverpleegkundige?
"Toen ik bij de bandagist werkte kwam ik veel bij mensen thuis die problemen hadden met hun stoma. Er waren toen nog niet overal stomaverpleegkundigen in de ziekenhuizen die polikliniek hadden. Na 5 jaar ben ik als stomaverpleegkundige in een ziekenhuis gaan werken."

Wat zijn zoal de dingen die je dagelijks tegenkomt?
"Ik begeleid dagelijks mensen die voorbereid worden op het krijgen van een stoma en mensen die al een stoma hebben. Ik geef adviezen over materialen, verzorging en behandeling etc. En ik help collega’s en mensen met een stoma in het oplossen van problemen zoals lekkages."

Is er wel eens iets gebeurd wat je erg heeft aangegrepen?
"Situaties waarbij mensen niet meer geholpen kunnen worden, blijven aangrijpend."

En iets grappigs?
"Soms word ik stomatologe genoemd..."

Wat vind je lastig aan het vak?
"Dat ik helaas niet altijd voor ieder probleem een oplossing heb."

En wat mooi?
"Als je mensen hun problemen (bijvoorbeeld lekkages of sociaal isolement) kunt helpen oplossen."

Wat zou er verbeterd kunnen worden op stomagebied?
"De afgelopen jaren is er al heel veel verbeterd in materiaal en zorg. Toch denk ik dat de begeleiding en informatie voorafgaand aan de operatie en de samenwerking tussen artsen en stomaverpleegkundigen nog beter moet kunnen! Ook de zorg op de afdelingen blijft een voortdurend punt van aandacht."

 

Pin It
Laatst aangepast op maandag 30 november 2015 16:00
 
Terug naar boven

twitter

Linkedinfacebook

Youtubeemail