Sport & ontspanning
Inhoudsopgave
Sport & ontspanning
Zwemmen
Duiken
Sauna
Zonnebank
Tillen
Sporten algemeen
Zadelpijn
vrijetijdsbesteding
Alle pagina's

 

Sport & ontspanning

Op de volgende pagina's allerlei informatie met betrekking tot sporten met een stoma, maar ook bijvoorbeeld onderwerpen als zadelpijn, tillen en de sauna.

 

 

 


 

 

Zwemmen

Met een stoma kun je gewoon zwemmen. Ook in de zee, natuurbaden etc. kan het zwemmen met een stoma geen kwaad. Zorg er wel voor dat je stoma goed is afgesloten met een stomazakje, zodat er geen zand of water bij kan komen (water in een bubbelbad kan bijvoorbeeld voor infecties zorgen). De zon (of zonnebank) kan het slijmvlies van de stoma uitdrogen als er geen zakje overheen zit. Kijk hier voor tips over zwemkleding.

 

Waterbestendig

Het zakje en de plak zijn waterbestendig dus je hoeft niet bang te zijn dat het loslaat. Een zweminstructeur heeft op instructie van enkele stomaconsulenten een paar jaar geleden een test gedaan. Hij heeft 4 uur lang tot zijn borst in het water gestaan om verschillende huidplaten te testen. Het bleek dat alle huidplaten waterbestendig waren. Enkele daarvan waren zelfs het eerste uur na het zwemmen niet te verwijderen.

 

Hulpmiddelen

Als je gaat zwemmen kun je, als je dat fijn vindt, een kleiner zakje gebruiken. De zogenaamde mini-activiteitenzakjes. Het is raadzaam het filter af te plakken met de bijbehorende stickers. Als het filter vochtig wordt, werkt het niet meer waardoor het badwater het zakje kan laten opbollen. Het nadeel van het filter afplakken is dat de gassen niet meer uit het zakje kunnen ontsnappen.

 

Gore-Tex filtermembraan

Gelukkig is er voor dat probleem een oplossing gevonden: het Gore-Tex filtermembraan. Als je dit ronde plakkertje op de filteropening plakt blijft het filter ook onder water droog, terwijl de gassen toch naar buiten kunnen. Onder water kan het zakje zich trouwens ook met ontlasting vullen. Na het zwemmen kan het zijn dat je het zakje moet verwisselen in verband met het verweken van de plak, neem dus altijd een reserve mee! (Merk: Eurotec en Laprocare)

 

 

 

Randen afplakken

De randen van de plak kunnen iets omkrullen en slijmerig worden. Als je uit het water bent hecht dat weer aan de huid, mits er geen zand of zonnebrand tussen is gekomen. Voor de zekerheid zou je de rand van de plak met speciale tape af kunnen plakken, al is het alleen maar voor een veiliger gevoel. Je hebt hierin verschillende vormen en maten; halfrond in verschillende diameters of recht, met een zachte toplaag of waterproof met een rubberen toplaag. Een strip van dunne en doorzichtige hydrocolloïd kan een uitkomst zijn voor mensen met een pleisterallergie. Er bestaan tegenwoordig ook halve manen van silicone. En je hebt ze met de toevoeging aloë vera en honing. Maar de oude vertrouwde Leukopor werkt ook goed. (Merk van links naar rechts: Medeco, Eurotec en Trio Siltac)

 

Continent stoma

Bij een continent stoma is het belangrijk om de opening af te plakken met een waterdichte pleister. Als de micro-organismen uit het water in contact komen met je stoma-opening kun je hier ziek van worden.

 

De Stomaatje Zwemdag

Stichting Stomaatje huurt jaarlijks een zwembad af speciaal voor mensen met een stoma, ook kinderen, vrienden en familie zijn welkom. Lijkt je dat wat? Kijk hier voor meer informatie.

 

 


 

 

Duiken

Een stoma staat duiken niet in de weg, je zult alleen met wat dingen rekening moeten houden. Zo zul je een keuring moeten ondergaan bij een sportduikerarts. Voor een brevet dien je een formulier in te vullen over je gezondheidstoestand en indien je één of meer ja's moet plaatsen, is dit verplicht voordat je aan het duiken kunt beginnen. Waar je nog meer op dient te letten: je verliest op en in het water veel vocht, zeker als je duikt op vakantie in een warm land. Mensen met een stoma (en zeker een ileostoma) moeten er daarom op letten dat ze genoeg vocht en zouten binnenkrijgen voor en na de duik. Bijvoorbeeld met ORS. Kramp onder water is een teken van vochttekort, net als de andere signalen hier beschreven. Ga ook niet duiken als je darmen van slag zijn, met diarree verlies je al meer vocht dan anders waardoor je last kunt krijgen van vochttekort.

 

Stomazakje

Een nieuw stomazakje voor de duik aanbrengen, is aan te raden. Maar alleen als je een tweedelig systeem hebt! Bij een eendelig systeem is het niet verstandig de huidplak te vervangen vlak voor een duik, omdat hij dan nog niet genoeg gehecht is aan de huid (of vervang de plak dus ruim van tevoren, een aantal uur). Dat je het zakje voor een duik leegt is natuurlijk logisch. En let ook op tussen twee duiken in, vaak gaat je stoma dan goed produceren. (Bron afbeelding: DiversHangout)

Druk onder water

Veel vragen van stomadragers gaan over de druk onder water: vormt dat met een stoma geen problemen? Het antwoord is: nee! Een uitzondering hierbij is de continent stoma. Als je na een duik weer naar het wateroppervlak gaat, zet de lucht in je lichaam uit, ook in je darmen. Dat gas moet kunnen ontsnappen, daarom laten veel mensen winden na een duik. Wat bij ons stomadragers natuurlijk in het zakje belandt. Het is voor mensen met een stoma daarom ook beter om geen koolzuurhoudende dranken voor het duiken te drinken, evenals andere producten die gassen kunnen veroorzaken.

 

Continent stoma

Bij een continent stoma is er het risico dat het niet mogelijk is dat de gassen kunnen ontsnappen, doordat het reservoir door de druk wordt afgesloten. Hierdoor komt er een enorme druk op je darmen te liggen. En hoewel die erg flexibel zijn, wil je natuurlijk geen risico's lopen dat het darmweefsel gaat scheuren. (Bron afbeelding: Certificaatinfo/duiken)

Natpak of droogpak

Of je een natpak of een droogpak draagt, is heel persoonlijk. Een pak houdt het stomazakje beter op zijn plaats, maar mag ook weer niet te strak zitten waardoor de gassen niet kunnen ontsnappen in het zakje bij het weer naar boven gaan. Het is prettig als het pak goed rekbaar is, van stretchbaar materiaal. Een droogpak heeft het voordeel dat je zakje niet nat wordt en het omkleden is gemakkelijker (zeker als de faciliteiten ontbreken) doordat je onder je droogpak een onderpak of thermokleding draagt. Onder een natpak draag je je zwemkleding.

 

Stomacap

Je kunt ook een stomacap gebruiken, tezamen met een sportcorset/breukband. De cap kan je stoma beschermen en een ruimte creëren onder je pak waardoor je pak niet direct tegen je stoma aandrukt. En de breukband kan een breuk voorkomen bij bijvoorbeeld het tillen van je duikuitrusting. Want dat laatste is aardig zwaar.

 

Lood

Als je loodgordel op het stoma drukt, kun je het lood in loodpockets in je trimvest doen (geïntegreerd lood, zakjes achterop het vest), of bijvoorbeeld aan je fles, of lood aan je enkels. Test waarmee jij het beste drijfvermogen behaalt onder water. Voordeel van geïntegreerd lood is dat je je buddy dat lood naar de waterkant kunt laten dragen, zodat je die extra kilo's pas daar bij je uitrusting voegt. Je hebt tegenwoordig allerlei soorten vesten te koop, waarbij je bij de aanschaf kunt letten op de pasvorm zodat hij je stoma vrijhoudt.

 

 

Gore-Tex filtermembraan

Als je nat duikt (met een natpak, hierbij zorgt een dun laagje onder het pak voor de isolatie), kun je het filter afplakken met een Gore-Tex filtermembraan. Als je dit ronde plakkertje op de filteropening plakt, blijft het filter ook onder water droog, terwijl de gassen toch gewoon naar buiten kunnen. Kijk voor verdere tips over bijvoorbeeld de plak rondom afplakken, bij het onderwerp zwemmen.

 

Nitrox

Nitrox (of EAN: Enriched Air Nitrox) is een verrijkte lucht waarin een verhoogde concentratie zuurstof zit. Voordeel is (naast natuurlijk de standaard voordelen als langere bodemtijd) dat er minder stikstof in het mengsel zit, iets wat het lichaam na de duik weer af moet breken. Mensen die lichamelijk iets mankeren blijken hier vaak voordelen bij te hebben; de duik kan minder energie kosten en je hebt na de duik een minder vermoeid en suf gevoel. Dit moet je zelf ervaren of dit ook zo voor jou werkt.

 

Je duikuitrusting kan overigens flink zwaar zijn, dus schroom niet om hulp te vragen (je hebt tenslotte een buddy) om ze naar het water te tillen!

 

 


 

 

Sauna

Als je dit prettig vindt, is de sauna gewoon nog mogelijk. Door de hoge temperaturen en het vele zweten kan de plak eerder loslaten. Neem dus het zekere voor het onzekere en plak de randen van de plak af met speciale tape (zie zwemmen). Neem ook extra materiaal mee en verwissel de plak na het saunabezoek. En let erop dat je genoeg drinkt!

 

Stomabanden

Er bestaan ook speciale saunabanden. Als je je zakje eronder dubbel vouwt (er zit een zakje aan de achterkant) zie je er niks meer van! Ze geven geen steun, het zijn geen breukbanden. Je kunt bijvoorbeeld mooie stomabanden bestellen via ons initiatief Design your stoma. Ze worden op maat gemaakt, in allerlei hoogtes, kleuren en voor verschillende soorten stoma's.

 


 

Zonnebank

Ook de zonnebank is met een stoma mogelijk. Je stomazakje en plak kunnen daar gewoon tegen, door de warmte kan het zelfs zo zijn dat je plak beter hecht. Je kunt je stomazakje met een knijper bij elkaar te houden zodat de huid onder het zakje gewoon bruin kan worden. Waarschijnlijk is het zelfs makkelijker zonnen onder de zonnebank dan in de echte zon, omdat het een ander soort warmte is en je minder snel zweet en daardoor vocht en zouten verliest.

Litteken

Ook kan de rand van de plak door het zweten gaan brokkelen. Daar heb je met een zonnebank allemaal geen last van. Zon niet zonder stomazakje, want dat kan het slijmvlies van de stoma uitdrogen. Let er ook op dat je het eerste half jaar na je operatie je wond beter niet kunt blootstellen aan de zon of zonnebank. Het littekenweefsel is nog te vers kan gemakkelijk verbranden.

 


 

Tillen

Een stoma (of litteken) is een zwakke plek in de buikwand. Als je verkeerd tilt, komt er een te grote druk op de buikwand en kan er een breuk ontstaan, een deel van de darmen komt dan voor in plaats van achter de buikspieren. Het gevolg is een grotere of kleinere zwelling of welving van de buikwand.

 

Een derde

Bijna een derde van alle stomadragers ontwikkelt een breuk (bij het overgrote deel gebeurt dit binnen het eerste jaar na de aanleg). In sommige gevallen kan de arts de breuk operatief te verhelpen, bijvoorbeeld door de stoma te verplaatsen naar de andere zijde van de buik of door de buikwand te verstevigen met matjes. In veel gevallen is dit niet mogelijk. Het is daarom het beste om een breuk proberen te voorkomen!

 

Wat mag je tillen?

Je mag niet te zwaar tillen, hoor je van de professionals. Maar wat is te zwaar? Daarover zijn de meningen verdeelt. De ene keer hoor je de grens van 5 kilo, de andere keer weer 10. Luister vooral goed naar je eigen lichaam. Doe voorzichtig en let erop dat je goed tilt, dus door je knieën en zo dicht mogelijk op je lichaam. Maar ga er niet te krampachtig op letten.

 

Wel trainen

Het is wel goed als je buikspieren worden getraind, juist ter voorkoming van een breuk. Dus ontzie ze niet, maar overdrijf het ook weer niet. Pas op met teveel druk op je rechte buikspieren (hier zit je stoma doorheen) en train vooral de schuine buikspieren. Als het echt niet anders kan en je iets zwaars moet tillen, bijvoorbeeld tijdens je werk, draag dan een breukband ter ondersteuning. Corrigerend ondergoed kan soms ook volstaan. Kijk hier voor meer informatie over deze producten.

 

Buikspieroefeningen

Kijk hier voor buikspieroefeningen en tips om de buik sterker te maken.


 

 

Sporten algemeen

Bewegen is gezond voor je en bovendien ontspannend, zowel voor gezonde mensen als voor mensen met een chronische aandoening. Voor de stomadrager zijn er nog wat specifieke voordelen: de buikspieren worden er sterker van, waardoor de kans op een breuk of uitstulping (prolaps) minder wordt. Daarnaast is sporten een middel om je stoma beter te leren accepteren. Als je kunt sporten, voel je je minder gehandicapt.

Speciale cursussen

Sommige mensen vinden het moeilijk om te beginnen met sporten. Bijvoorbeeld uit voorzichtigheid of onzekerheid over de stoma. Er bestaan cursussen met als doel het vertrouwen terug te krijgen in je lichamelijk functioneren. Ook is er in sommige ziekenhuizen 'stoma gym' opgezet, waarbij je onder begeleiding van een fysiotherapeut je sportieve activiteiten na de stoma-aanleg kunt ontwikkelen.

 

Alle sporten zijn mogelijk

Met een stoma kun je bijna alle sporten beoefenen. Er zijn wel wat uitzonderingen omdat een te grote druk op de buikwand niet goed is voor de stoma. Daarom worden intensieve contactsporten (boksen, judo, worstelen, rugby, karate etc.) en gewichtheffen soms afgeraden, maar het is wel mogelijk indien je de juiste voorzorgsmaatregelen treft! En soms kun je een bepaalde oefening bij een sport niet meedoen, zoals buikspierapparaten bij fitness.

Na de operatie

Na de operatie is het verstandig de eerste 6 á 8 weken nog niet te sporten, en daarna je conditie weer langzaam op te bouwen onder deskundige begeleiding. Dit is natuurlijk ook sterk afhankelijk van de oorzaak van je stoma en de omstandigheden rondom de operatie (laparoscopisch of niet, complicaties etc.). Wat wel eerder zou kunnen na de operatie is zwemmen, al is dit voor veel mensen met een stoma een spannende stap.

 

Buikspieroefeningen

Kijk hier voor buikspieroefeningen en tips om de buik en de gehele core sterker te maken.

 

Bescherming

Bij bijvoorbeeld bal- en contactsporten is het belangrijk de stoma goed te beschermen. Hiervoor is een speciale stomabeschermcap verkrijgbaar.

 

 

Deze beschermcap gebruik je onder een steunbandage. Dat is een elastische band die je met klittenband om je middel bevestigt. Je kunt natuurlijk bij intensieve sporten waarbij je geen bescherming nodig hebt ook alleen de steunbandage gebruiken, zo'n bandage kan een breuk voorkomen door de ondersteuning. Voor het sporten zijn speciale ventilerende en smalle versies verkrijgbaar. (Merk: Basko) Lees hier meer over een breukband.

Ook zijn er beschermcaps met een gordel. (Bron afbeelding onder: Ostomyarmor.com)

 

Andere tips

Een ander idee is om ter bescherming een schoudervulling over de stoma heen te plakken. Het kan ook fijn zijn een extra broekje onder je sportkleding te dragen ter ondersteuning. Er bestaan onderbroekjes met extra steun bij de buik. Ook kan het prettig zijn om een katoenen hoesje over je stomazakje heen te dragen, zodat het zweet beter wordt opgenomen. Vaak kun je deze gratis verkrijgen bij je leverancier.

 

Stomamateriaal

Belangrijk is om altijd ruim voordat je gaat sporten een nieuwe plak aan te brengen, het materiaal heeft namelijk enkele uren de tijd nodig om goed te hechten aan de huid. Wat ook belangrijk om te weten is dat sporten de werking van de dunne darm remt. Mensen met een ileostoma kunnen daardoor een kleiner zakje gebruiken.

 

Colostoma

Tijdens het sporten neemt bovendien de bloedvoorziening aan de dikke darm toe, waardoor er minder water wordt onttrokken aan de ontlasting. Hierdoor kunnen mensen met een colostoma last krijgen van wat waterige ontlasting. Ook bij een colostoma kan de output (hoeveelheid ontlasting dat uit de stoma komt) minder groot worden, maar bij duursporten en schokkende bewegingen (bijvoorbeeld tennis) ontspant de dikke darm zich en komt er juist meer uitput.

 

Klotsen tegengaan

Als je het klotsen van de dunne ontlasting of urine tijdens het sporten vervelend vindt, kun je de inhoud van het zakje indikken met speciale middelen. Je hebt dit soort producten onder andere in tabletten, capsulevorm, sachets en absorptiestrips. De dunne ontlasting of urine wordt hiermee omgevormd tot een gelachtige substantie. (Merk van links naar rechts: Laprolan, Welland, Eurotec en BBraun)

 

Vocht- en zoutverlies

Door overmatig transpireren tijdens het sporten verlies je meer vocht en zouten dan normaal, wel 1 à 2 liter vocht per uur. Veel drinken voor, tijdens en na het sporten is dus erg belangrijk. Indien je alleen water drinkt; voeg daar dan een snufje zout aan toe. Zo neemt je lichaam het water beter op tijdens het sporten en gaat het niet linea recta naar je blaas.

Zouten aanvullen

Zeker voor mensen met een ileostoma is het belangrijk dat die zouten weer aangevuld worden. Dat kun je doen door voor of tijdens het sporten bijvoorbeeld een zouttablet of capsule in te nemen, die kun je vaak zonder recept bij de apotheek verkrijgen. Ook heb je tegenwoordig sportdrank waaraan minerale zouten zijn toegevoegd (isotonisch), want met een ileostoma verlies je naast natrium (zouten) ook kalium. Een voorbeeld is "AA drink sportwater", hiermee krijg je precies de mineralen binnen die je bij het zweten hebt verloren. Ook erg aan te raden bij warm weer.

 

 


 

 

Zadelpijn

Mensen die geopereerd zijn aan de darmen of anus kunnen (soms tijdelijk) last hebben van zadelpijn. Een korte rit is meestal geen probleem, bij langere fietstochten kan dit wel vervelend of pijnlijk worden. Een goed zadel is dus van groot belang, soms kan het vinden van een juist zadel een hele klus zijn.

 

Veelal kun je deze specifieke problemen indelen in twee categorieën:

- Mensen die goed op een vlakke ondergrond kunnen zitten
- Mensen die ontlasting zoeken van het gebied rond de anus

 

Soorten zadels

Leren zadels moet je eerst inzitten maar vormen zich daarna naar de bereider, andere zadels zoals gelzadels zijn zachter en zitten comfortabeler maar vormen zich niet definitief naar je lichaam. Veel mensen hebben baat bij een zadel dat voorzien is van een gleufje in het midden, omdat dat de druk op de plaats van het rectum wegneemt.

 

Vlakke zadels

Voor mensen uit de eerste categorie zijn er grote vlakke zadels te koop. Het voordeel hiervan tegenover overige merken is dat de zadels niet bolvormig zijn, wat vaak alleen maar meer druk rond de anus geeft. Deze zadels geeft je hetzelfde gevoel als je hebt bij het zitten op een stoel. (Merk ISM)

 

Zadels die het middelgedeelte ontlasten

Voor de tweede groep mensen zijn er zadels in de handel die het hele middengedeelte ontlasten. Deze zadels (Easy Seat) bestaan uit twee gedeeltes die simpel verder uit elkaar te draaien zijn. Dit geeft als voordeel dat er helemaal geen druk rond de anus komt. De betere fietsenwinkels hebben deze zadels liggen of kunnen ze wel bestellen. (Merk: ISM)

 

 

 

Eerst uittesten

Belangrijk is om een zadel eerst een paar dagen uit te proberen voordat je hem koopt. Een zadel moet het lichaam op de juiste plaats (de zitbotjes) ondersteunen. Bij vrouwen staan die zitbotjes iets verder uit elkaar dan bij mannen. Vandaar dat dameszadels breder en korter zijn dan herenzadels.

 

Drukpunten opmeten

Bij gespecialiseerde fietsenzaken kunnen de drukpunten met de computer worden gemeten en naar aanleiding hiervan kan een ergonomisch zadel worden gemaakt.

 

 

Zadelpen

Belangrijk is een goed verstelbare zadelpen, zodat je het zadel kunt afstellen. Er bestaat ook een verende zadelpen. Deze vangt schokken op bij bijvoorbeeld drempels. Je krijgt het gevoel alsof je constant op een asfaltweg rijdt. De verende zadelpen is ook los verkrijgbaar en op bijna iedere fiets te monteren en in gewicht verstelbaar. Ook hebben sommige fietsen vering in het frame.

 

Tips

Je kunt je huid vooraf insmeren met bijvoorbeeld een laagje zinkzalf, hierdoor is de huid gladder en krijgt het minder wrijving te verduren. De kleding is ook belangrijk. Er bestaat speciaal fietsondergoed dat te koop is bij de sportwinkel. Ook een fietsbroek die voorzien is van een kunststof zeem zorgt voor steun en bescherming. Als extra bescherming kun je op het zeemleer in je fietsbroek een inlegvel gebruiken wat in ziekenhuizen gebruikt wordt tegen decubitus (doorliggen). Vaak verzitten is ook belangrijk, dat helpt de doorbloeding.

 

Ligfiets

En een andere oplossing voor zadelpijn is de ligfiets. Zadels van ligfietsen heten stoeltjes en zijn er in vele soorten. Het effect is dat het gewicht van het lichaam over een groter oppervlakte verdeeld wordt, net als in een gewone stoel, waardoor je niet snel last hebt van zadelpijn. Je hebt ze ook met 3 wielen als je die met 2 wielen te eng vindt. Je kunt tegenwoordig ook een ligfiets huren. (Merk: Optima Cobra)

Mede gebruik gemaakt van informatie uit het Combicare nieuws.

 

 


 

Vrijetijdsbesteding

Alle leuke uitjes en andere activiteiten zijn in principe mogelijk, maar je zult voor sommige dingen wat meer moeten voorbereiden of regelen. Je zult jezelf van tevoren een aantal vragen moeten stellen, passende bij de activiteit die je gaat ondernemen. En misschien wat onderzoek moeten doen. Kijk eens op de website van het bedrijf, organisator, cultureel gebouw, vereniging etc. waar de activiteit plaats gaat vinden.

 

Bijvoorbeeld voor een festival of concert;

  • waar zijn de toiletten?
  • Zijn er ook invalidentoiletten?
  • Mag ik eten en drinken meenemen?
  • Wat doe ik in een drukke menigte en bang ben dat ze tegen mijn buik op botsen?
  • Waarin neem ik mijn reservemateriaal mee?

 

Of een bioscoop of theater;

  • Red ik het wel tot de pauze, wordt mijn zakje dan niet te vol?
  • Kan ik op een stoel zo dicht mogelijk bij het toilet zitten? Niks zo vervelend als midden in een film of show allemaal mensen voor je op moeten laten staan.
  • Tijdens een stilte kan mijn stoma lawaai maken, hoe kan ik dit voorkomen?

 

Tijdens een dagje kanoën:

  • Hoe zorg ik dat mijn reservemateriaal droog blijft?
  • Waar is de mogelijkheid tot een toilet?
  • Heb ik een breukband nodig bij deze activiteit?

 

Of een pretpark:

  • Kan dat wel, met mijn stoma in een achtbaan?
  • En zo ja, heb ik dan extra bescherming nodig?

 

Vooronderzoek kan rust geven, en je kunt dingen regelen met de instantie die het bijvoorbeeld organiseert. Je zult merken dat als je open bent en dingen bespreekt, er heel veel mogelijk is.

 

 

Laatst aangepast op dinsdag 04 april 2017 15:36
 
Terug naar boven

twitter

Linkedinfacebook

Youtubeemail