www.stomaatje.nl

Wat is een stoma?

Wereldwijd hebben ongeveer 1,3 miljoen mensen een stoma. In Nederland zijn er ongeveer 32.000 stomadragers en België heeft er zo'n 12.000. Jaarlijks worden in Nederland ongeveer 6000 tot 9000 mensen geconfronteerd met de aanleg van een stoma op de darm of urinewegen. 10% van de stomadragers in Nederland is jonger dan 40 jaar.

Veel stoma's tijdelijk

Doordat veel stoma's tijdelijk zijn, stoma's worden opgeheven door bijvoorbeeld de aanleg van een pouch, en er helaas ook mensen overlijden, blijft het aantal stomadragers in ons land ongeveer gelijk. Maar wat is een stoma nu eigenlijk?

Kunstmatige opening

Een stoma is volgens het woordenboek der Geneeskunde een onnatuurlijke, al of niet kunstmatige opening die een lichaamsholte verbindt met de buitenwereld en die het gevolg is van een ziekte of operatie. Je kunt je dus voorstellen dat er vele soorten stoma's bestaan in allerlei grootten, vormen en op allerlei plaatsen. Op deze pagina hebben we het alleen over de ileostoma en colostoma (voor ontlasting) en de urostoma (voor de urine). (Bron afbeelding: Convatec)

AP en UP

Voor de darmen wordt een stoma ook wel AP stoma genoemd (anus praeter naturalis) en voor de urine UP stoma (urethra praeter naturalis). Sommige mensen noemen een stoma ook wel "roosje". Of zoals Jan Wolkers er een boek naar vernoemde: "Een roos van vlees". Een stoma van de darmen of urinewegen wordt aangelegd als de ontlasting of urine het lichaam niet meer via de natuurlijke weg kan of mag verlaten. Bijvoorbeeld in het geval van aangeboren afwijkingen, darmontstekingen, poliepen en tumoren maar ook als de darm zodanig beschadigd is na seksueel misbruik of een ongeluk.

Niet zaligmakend

Een stoma is niet zaligmakend, maar kan wel een groot verschil maken tussen problemen met blaas of darmen en de regie over je eigen buik terugkrijgen. Een stoma is een alternatieve manier om afvalstoffen je lichaam te laten verlaten.

Huidmondje

Het woord "stoma" komt uit het Grieks en betekent opening of huidmondje. En zo ziet een stoma er dus ook uit: als een rood mondje. Simpel gezegd is een stoma een gaatje in je buik dat gemaakt is van darmweefsel, waar ontlasting of urine uit komt en wat wordt opgevangen door een zakje welke op de buik geplakt zit.

Grootte kan variëren

Een stoma ('nippel') steekt in de regel ongeveer 2 à 3 cm boven de buik uit. Al heb je daar natuurlijk vele varianten in. Vaak is een colostoma (dikke darm) wat groter dan een ileostoma (dunne darm). Een stoma kan variëren in grootte en ze kunnen rond, ovaal of onregelmatig gevormd zijn, uitsteken of gelijk aan de huid zijn. Je hebt heel diep liggende stoma's, wat erg lastig is in verband met lekkages, en je hebt "lange leuters", zoals we ze wel eens hebben horen benoemen door een stomadrager.

Nieuwsgierig naar hoe verschillend een stoma eruit kan zien? Kijk dan op de Stomaatje Wall!

Binnenkant van je wang

Een stoma ziet er rood en vochtig uit en voelt aan als de binnenkant van je wang. Het heeft weinig tot geen gevoel doordat je stoma geen zenuwuiteinden bevat. Het bezit een groot aantal kleine bloedvaatjes waardoor deze snel kan gaan bloeden tijdens de verzorging of bij stoten. Dit is geheel normaal! Het is misschien een eng idee, maar je kunt gewoon je vinger in je stoma steken, daar voel je niks van.

Dwarsdoorsnede

Links zie je een dwarsdoorsnede van een stoma. Door middel van een operatie wordt er een opening in de buikwand gemaakt, waarna er een stukje dikke of dunne darm naar buiten wordt gebracht en wordt omgestulpt.

Geen ziekte

Een stoma is overigens geen ziekte maar een verandering in het lichamelijk functioneren met als doel de gevolgen van een ziekte te verlichten. Als je ziek bent en er is geen uitzicht op verbetering kan het aanleggen van een stoma een opluchting zijn doordat veel klachten zullen verminderen of zelfs helemaal zullen verdwijnen. We vinden een stoma daarom geen verminking van het lichaam, zoals het vaak genoemd wordt, maar een manier om weer te kunnen leven in plaats van te overleven. Het is toch fantastisch dat ze deze (nood) oplossing hebben bedacht!