Gastroparese (maagverlamming) is een ernstige vorm van vertraagde maaglediging. Daarbij leegt de maag zich veel langzamer dan normaal, zonder dat er sprake is van een lichamelijke afsluiting. Dit kan leiden tot verschillende klachten en een grote invloed hebben op het dagelijks leven.
Oorzaken
Gastroparese kan verschillende oorzaken hebben. Soms is er sprake van een verstoring in de beweging van de maag zelf. Ook kan een vernauwing van de maaguitgang of de twaalfvingerige darm een rol spelen, bijvoorbeeld door een tumor of door littekenweefsel na genezing van een maagzweer. In zulke gevallen kan de doorgang van voedsel worden belemmerd, waardoor klachten kunnen ontstaan die lijken op vertraagde maaglediging.
Meest voorkomende oorzaak
De meest voorkomende oorzaak is een verminderde werking van de maagmotoriek. De maagspier trekt dan te weinig of te onregelmatig samen, waardoor voedsel langer in de maag blijft dan normaal. In veel gevallen wordt geen duidelijke oorzaak gevonden. Soms kan gastroparese ook ontstaan of verergeren door bepaalde medicijnen, zoals kalmeringsmiddelen, middelen tegen Parkinson of sommige middelen tegen hoge bloeddruk. Ook andere aandoeningen, zoals een verminderde nierfunctie of een trage schildklier, kunnen een rol spelen.
Maagverlamming
Een ernstig verminderde maagmotoriek heet maagverlamming, ook wel gastroparese of maagatonie genoemd. Hierbij wordt vast voedsel niet of maar heel langzaam doorgegeven aan de dunne darm, zonder dat er sprake is van een mechanische afsluiting. Dit kan ontstaan wanneer de zenuw- of spierwerking van de maag verstoord is. Klachten kunnen zijn: een vol gevoel, brandend maagzuur, misselijkheid, braken en snel een verzadigd gevoel.
Idiopathisch
De meest voorkomende vorm is idiopathische gastroparese. Dit betekent dat er na onderzoek geen duidelijke oorzaak wordt gevonden. Een vertraagde maaglediging kan ook voorkomen bij functionele dyspepsie, ook wel een overgevoelige maag genoemd. Hoewel de klachten op elkaar kunnen lijken, is de oorzaak niet altijd hetzelfde.
Behandeling
Een vertraagde maagontlediging kan worden behandeld met medicatie die de maagbeweging stimuleert, ook wel prokinetica genoemd. Als dit onvoldoende helpt, kan sondevoeding nodig zijn. In sommige gevallen is een operatie mogelijk, bijvoorbeeld met een maagstimulator.
