Hersteloperatie breuk

Een breuk rondom je stoma, ook wel stomabreuk of parastomale hernia genoemd, is een veelvoorkomende complicatie waar veel stomadragers vroeg of laat mee te maken krijgen. Het klinkt misschien heftig, en het kan er soms ook indrukwekkend uitzien, maar gelukkig heeft lang niet iedereen er klachten van.

Op deze pagina leggen we uit wat een stomabreuk precies is, hoe je het kunt herkennen, welke risicofactoren er zijn en wat je opties zijn als je wél klachten ervaart. Ook delen we eerlijke ervaringsverhalen van mensen die een hersteloperatie ondergingen – inclusief foto’s van het verloop (alleen zichtbaar na inloggen).

We hopen dat deze informatie je helpt om je lichaam beter te begrijpen en bewuste keuzes te maken in overleg met je arts of stomaverpleegkundige.

Breuk

Een breuk kan zich voordoen bij een operatielitteken (wondbreuk) of bij de stoma (ook wel parastomale hernia genoemd, stomabreuk of buikbreuk). Dit komt doordat het een zwakke plek is rondom de stoma in de buikwand of bij een litteken. De buikwand is omgeven door een sterke spierlaag en bekleed met buikvlies dat alles goed op zijn plaats houdt. Door de aanleg van een stoma ontstaat er een zwakke plek in de buikwand, er is dan sprake van een te grote opening in de spierlagen van de buik. Door deze te grote opening kan er buikinhoud naast de stoma uitpuilen, een deel van de darmen komt dan voor in plaats van achter de buikspieren. Het gevolg is een grotere of kleinere zwelling of welving van de buikwand.

Op je hand blazen

Je buik bevat een dunne plaat van spieren (peesblad) die normaal een stevige structuur heeft, maar bij het doorsnijden wordt de structuur verzwakt. Een breuk is te herkennen als een zwelling die zichtbaar wordt als de druk in de buik verhoogd wordt, bijvoorbeeld door op de rug van je hand te blazen of te persen.

Een derde tot de helft

Ongeveer een derde tot de helft van alle stomadragers ontwikkelt een stomabreuk. Bij een groot deel gebeurt dit in het eerste jaar, en de kans neemt daarna verder toe (ca. 30% na 1 jaar, oplopend richting 40–50% en hoger bij langere follow‑up). Naarmate je ouder bent, neemt de kans op een breuk ook toe. Ook mensen met een BMI (body mass index) hoger dan 25-30 hebben ongeveer twee keer zoveel kans op een breuk dan iemand met een BMI lager dan 25. Soms zie je de breuk alleen bij inspanning, anderen lopen voortdurend met een enorme bult op de buik (soms wel formaat cup D!).

Ontstaan van een breuk

Belangrijke factoren voor het ontstaan van een breuk zijn: weefselkwaliteit, wondgenezing, stoma‑techniek en stoma‑opening. Minder vaak ontstaat een breuk door alleen een grote druk, zoals bij zwaar tillen of veel hoesten. Een aanzienlijk deel van de breuken hangt samen met een te grote opening in de spieren rond de stoma.

In sommige gevallen besluit de arts de breuk operatief te verhelpen, bijvoorbeeld bij veel klachten als lekkages of als de darm bekneld raakt. Omdat er complicaties kunnen ontstaan na de operatie wordt deze operatie alleen gedaan indien je veel klachten hebt. Gelukkig heeft een groot deel er weinig tot geen klachten van, en is een operatie lang niet altijd nodig. Slechts bij ongeveer een derde zijn de klachten dusdanig dat een hersteloperatie nodig is. Maar ook dan is het goed om te weten dat herstel niet altijd eenvoudig is – een breuk kan helaas terugkomen.

Operatie

Vaak zal bij een dergelijke breuk de stoma worden verplaatst naar de andere zijde van de buik. De oude stomaplaats wordt dicht gehecht en er wordt een nieuwe plek gekozen voor de stoma. Het verplaatsen van een stoma is technisch niet altijd mogelijk. Ook blijkt uit onderzoek dat het bij 25 tot 30% van de gevallen waarbij een stoma wordt verplaatst bij het litteken, leidt tot een breuk (in sommige onderzoeken is het % nog hoger). Een andere goede mogelijkheid is de buikwand te verstevigen met een kunststof matje (mesh) rondom de stoma, welke wordt gehecht aan de binnenkant van de buik. Dit kan ook laparoscopisch worden gedaan, waardoor je minder littekens hebt.