Tillen met een stoma: waar moet je op letten?
Met een stoma kun je na je herstel in principe weer veel dagelijkse activiteiten oppakken, waaronder tillen. Er bestaat geen vaste, levenslange maximumgrens voor hoeveel iemand met een stoma mag tillen.
Kort na de operatie heeft je buikwand wel tijd nodig om te herstellen. Hoe snel je belasting kunt opbouwen hangt onder andere af van de operatie, je herstel, conditie, buikspierfunctie en eventuele klachten. Volg in deze periode altijd de adviezen van je chirurg, stomaverpleegkundige of fysiotherapeut.
Bij het aanleggen van een stoma wordt een opening in de buikwand gemaakt. Rond deze opening kan een stomabreuk ontstaan. Zwaar tillen is niet simpelweg dé oorzaak van een stomabreuk: bij het ontstaan spelen meerdere factoren een rol, zoals de kwaliteit van het weefsel, wondgenezing, de stomatechniek en de grootte van de opening in de buikwand.
Tillen kort na de operatie
In de eerste periode na een stoma-operatie is het verstandig om zware belasting te vermijden en het tillen geleidelijk op te bouwen.
Als algemene, voorzichtige richtlijn wordt in de eerste zes weken na een buikoperatie vaak geadviseerd om niet meer dan ongeveer 4 à 5 kilo te tillen en zwaar duwen, trekken en zwaar lichamelijk werk te vermijden. Daarna kan de belasting meestal stap voor stap worden uitgebreid.
Adviezen kunnen per ziekenhuis en operatie verschillen. Sommige ziekenhuizen hanteren bijvoorbeeld andere gewichtsgrenzen of hersteltermijnen. De adviezen die je zelf na je operatie hebt gekregen gaan daarom voor op algemene informatie.
Belangrijk: herstel verloopt niet bij iedereen hetzelfde. Heb je problemen met de wond, pijn, een stomabreuk of andere complicaties? Overleg dan met je behandelend team voordat je de belasting verder opbouwt.
Hoeveel mag je later tillen?
Na volledig herstel is er geen bepaald aantal kilo's dat iedere stomadrager maximaal zou mogen tillen. Wat passend is, hangt af van je kracht, conditie, ervaring en persoonlijke situatie.
Ook iemand met een stoma kan kracht en belastbaarheid geleidelijk verder opbouwen. Probeer plotselinge maximale belasting te vermijden, zeker wanneer je een bepaald gewicht of een bepaalde beweging niet gewend bent.
Moet je voor je werk regelmatig zwaar tillen? Dan kan het verstandig zijn om samen met een fysiotherapeut of bedrijfsarts te bekijken hoe je dit geleidelijk kunt opbouwen.
Slim tillen
Bij tillen neemt de druk in de buik tijdelijk toe. Een goede techniek kan helpen om de belasting gecontroleerd op te vangen.
- Zorg dat je stevig en stabiel staat.
- Buig door je knieën en gebruik je benen bij het optillen.
- Houd het voorwerp zo dicht mogelijk bij je lichaam.
- Blijf doorademen en adem uit wanneer je kracht zet. Probeer je adem niet vast te houden en niet te persen.
- Draai liever niet vanuit je romp terwijl je een zwaar voorwerp vasthoudt. Verplaats je voeten als je van richting wilt veranderen.
- Verdeel een gewicht waar mogelijk, bijvoorbeeld over twee boodschappentassen.
- Bouw gewicht en herhalingen geleidelijk op in plaats van ineens veel zwaarder te tillen.
Let op signalen van je lichaam
Pijn tijdens het tillen is geen signaal om doorheen te trainen. Bouw terug of stop wanneer je klachten krijgt.
Merk je bijvoorbeeld een nieuwe of toenemende bolling rond je stoma, pijn, een zwaar of trekkend gevoel of problemen met de pasvorm van je stomamateriaal? Bespreek dit dan met je stomaverpleegkundige of arts.
Een zwelling rond de stoma kan passen bij een stomabreuk, maar laat bij twijfel altijd beoordelen wat er aan de hand is.
Tillen als je een stomabreuk hebt
Heb je al een stomabreuk? Dat betekent niet automatisch dat je helemaal niet meer mag tillen of bewegen. Welke belasting passend is, hangt onder andere af van de grootte van de breuk, je klachten en je persoonlijke situatie.
Een fysiotherapeut kan eventueel helpen bij het vinden en opbouwen van bewegingen en belasting die bij jou passen. Bij pijn, toenemende klachten, problemen met je stomamateriaal of twijfel is het verstandig om ook je stomaverpleegkundige of arts te raadplegen.
Een steun- of breukband bij tillen
Sommige stomadragers gebruiken tijdens sport, werk of andere lichamelijke belasting een steun- of breukband. Zo'n band kan ondersteuning en een zeker gevoel geven, maar biedt geen garantie dat een stomabreuk wordt voorkomen.
Of een band in jouw situatie zinvol is en welk model passend is, hangt af van je lichaam, stoma, activiteiten en eventuele stomabreuk. Laat je hierover zo nodig adviseren. (merk: Basko)
.png)
Train ook je buik- en rompspieren
Het is niet de bedoeling om je buikspieren vanwege je stoma helemaal te ontzien. Je buik-, rug-, bekken- en heupspieren werken samen bij onder andere staan, bukken, dragen en tillen.
Na de operatie kun je deze spieren geleidelijk weer gaan gebruiken en trainen. Het doel is niet om één specifieke buikspier te ontzien of juist extra te trainen, maar om kracht, stabiliteit en controle van je hele romp op te bouwen.
Op onze pagina over buikspieroefeningen voor stomadragers vind je uitleg, aandachtspunten en geïllustreerde oefeningen voor verschillende fasen van het herstel.
Liever alle oefeningen bij elkaar?
In onze PDF vind je het complete overzicht met geïllustreerde buik- en core-oefeningen, van rustige oefeningen kort na de operatie tot meer uitdagende oefeningen voor wanneer je verder hersteld bent. Download hier de PDF met buikspieroefeningen. De PDF is uitsluitend bedoeld voor privégebruik.
