Op vakantie gaan met een stoma vraagt soms wat extra voorbereiding. Naast voldoende stomamateriaal is het belangrijk om na te denken over je medicijnen, medische gegevens, verzekeringen en eventuele zorg die je tijdens je vakantie nodig hebt.
Ga je naar het buitenland? Dan kunnen er andere regels gelden voor medicijnen en medische zorg. Begin daarom op tijd met de voorbereidingen en controleer voor vertrek wat voor jouw bestemming en persoonlijke situatie van toepassing is.
Medicijnen meenemen en bewaren
Als je dagelijks medicijnen gebruikt, is het verstandig om je hier voor vertrek goed op voor te bereiden.
- Neem voldoende medicijnen mee voor de hele vakantie en zorg voor een extra voorraad voor onverwachte situaties, bijvoorbeeld wanneer je reis langer duurt dan gepland.
- Verdeel je medicijnen indien mogelijk over verschillende tassen. Ga je vliegen, bewaar dan in ieder geval voldoende medicijnen in je handbagage. Zo heb je een reserve als bagage zoekraakt of vertraagd aankomt.
- Neem medicijnen bij voorkeur mee in de originele verpakking van de apotheek.
- Vraag je apotheek om een actueel medicatieoverzicht. Hierop staan onder andere de namen van je medicijnen en de werkzame stoffen. Dat kan handig zijn wanneer je in het buitenland medische hulp of nieuwe medicijnen nodig hebt.
- Gebruik je medicijnen op vaste tijdstippen en reis je naar een andere tijdzone? Bespreek dan vooraf met je arts of apotheker hoe je de innametijden het beste kunt aanpassen.
- Houd rekening met de bewaarinstructies van je medicijnen. Sommige medicijnen mogen bijvoorbeeld niet te warm worden. Controleer voor vertrek hoe jouw medicijnen bewaard moeten worden.
- Laat medicijnen bij warm weer niet in een hete auto of in direct zonlicht liggen.
- Medicijnen die gekoeld bewaard moeten worden vragen extra aandacht. Vraag je apotheek hoe je deze tijdens de reis en op je vakantiebestemming het beste kunt bewaren.
Via onze webshop kun je een Frio koeltasje aanschaffen, dat je medicijnen minstens 45 uur koel kan houden. We hebben dit koeltasje ook zelf getest. Controleer wel altijd welke bewaartemperatuur voor jouw medicijn geldt.
Medicijnen die onder de Opiumwet vallen
Sommige medicijnen vallen onder de Nederlandse Opiumwet. Denk bijvoorbeeld aan bepaalde sterke pijnstillers, slaap- en kalmeringsmiddelen en sommige medicijnen bij ADHD. Voor deze medicijnen kan een speciale verklaring nodig zijn wanneer je ze meeneemt naar het buitenland.
- Controleer ruim voor vertrek of jouw medicijn onder de Opiumwet valt en welke verklaring je nodig hebt. Dit hangt onder andere af van het medicijn, je bestemming en de duur van je reis.
- Voor reizen binnen het Schengengebied kan een Schengen medicijnverklaring nodig zijn.
- Voor andere landen kan een Engelstalige medicijnverklaring en soms aanvullende legalisatie nodig zijn.
- Reis je door meerdere landen? Controleer dan ook de regels van de landen waar je doorheen reist.
- Begin op tijd met het regelen van de benodigde documenten.
Op de website van het CAK kun je controleren welke verklaring je voor jouw medicijnen en bestemming nodig hebt.
Diarree en vochtverlies op vakantie
Op vakantie kunnen warmte, ander eten en drinken of een buikgriep invloed hebben op je ontlasting of stoma-output. Vooral bij een ileostoma kan veel waterdunne output ervoor zorgen dat je in korte tijd extra vocht en zouten verliest.
- Er bestaan producten voor in het stomazakje die dunne ontlasting kunnen indikken tot een gel.
- Krijg je diarree, let dan extra goed op voldoende drinken en het aanvullen van vocht en zouten.
- Bij aanhoudende diarree of veel vochtverlies kan ORS (Oral Rehydration Salts) worden gebruikt. ORS bevat een combinatie van zouten en glucose en is verkrijgbaar bij onder andere apotheek en drogist. Zeker met een ileostoma of bij veel vochtverlies is het belangrijk om alert te zijn op uitdroging.
- Een diarreeremmer, zoals loperamide, kan handig zijn om mee te nemen. Bespreek vooraf met je arts wat je in jouw situatie kunt gebruiken en hoe je dit moet gebruiken.
- Gebruik je bijvoorbeeld Metamucil of een ander vezelpreparaat om de ontlasting meer te binden? Bespreek ook hiervan met je arts of stomaverpleegkundige of en hoe je dit tijdens je vakantie kunt gebruiken.
- Het kan praktisch zijn om bouillontabletten of zakjes soep en bijvoorbeeld crackers of biscuits mee te nemen, afhankelijk van wat je zelf goed verdraagt. Stop eventueel ook iets hiervan in je handbagage.
- Heb je een colostoma en gebruik je normaal gesloten stomazakjes? Dan kan het handig zijn om voor onverwachte diarree ook een aantal leegbare zakjes mee te nemen.
Lees ook onze informatie over diarree en buikgriep met een stoma.
Spoelen, katheteriseren en nachtzakken
Spoel je je colostoma, katheteriseer je jezelf of gebruik je een nachtzak? Dan zijn er op vakantie een paar extra praktische dingen om rekening mee te houden.
Katheteriseren
- Neem voldoende katheters en andere benodigdheden mee voor de hele vakantie, plus extra voor onverwachte situaties of vertraging.
- Voor op reis kunnen katheters voor eenmalig gebruik praktisch zijn.
- Verdeel je voorraad waar mogelijk over verschillende tassen of koffers. Ga je vliegen, zorg dan dat je ook voldoende materiaal in je handbagage hebt.
Irrigeren (spoelen) van je colostoma
- Irrigeer in tropische landen uitsluitend met mineraalwater zonder koolzuur uit flessen of met gekookt water.
- Laat gekookt water eerst voldoende afkoelen. Flessenwater kun je zo nodig verwarmen. Een kleine reiswaterkoker kan hiervoor handig zijn.
- Neem spullen mee waarmee je de spoelzak kunt ophangen, zoals een haak, zuighandvat of stevig touw. Of een Medstativ, deze is compact en weegt maar 800 gram.
- Reis je naar een andere tijdzone en irrigeer je normaal op vaste tijden? Houd er dan rekening mee dat je ritme kan veranderen.
Lees ook onze uitgebreide informatie over het spoelen van de dikke darm bij een colostoma.
Nachtzak op vakantie
Gebruik je bij je urinestoma een nachtzak? Kijk dan vooraf hoe je deze bij het bed kunt ophangen. Vooral bij een boxspring kan dat soms lastig zijn.
Neem voldoende nachtzakken en eventuele verbindingsmaterialen mee en controleer voor vertrek of je alles hebt wat je normaal thuis gebruikt.
Tip van Marja: “Wij hebben een kleerhanger met dwarsbalk gebruikt en die tussen de twee matrassen gelegd. De stang fungeerde als ophangbeugel. Sindsdien zit de kleerhanger in onze koffer, omdat de meeste hotels tegenwoordig boxsprings hebben.”
Medische gegevens en paspoorten
Als je tijdens je vakantie onverwacht medische hulp nodig hebt, is het handig als belangrijke informatie over je gezondheid, stoma en medicijnen snel beschikbaar is.
Je kunt hiervoor bijvoorbeeld een medisch paspoort, medicatieoverzicht, stomapaspoort of medische SOS-kaart gebruiken.
Handig om bij je te hebben:
- Type stoma.
- Merk, type, maat en bestelnummers van je stomamateriaal.
- Merk en bestelnummers van stomaverzorgingsproducten.
- Contactgegevens van je leverancier.
- Contactgegevens van je ziekenhuis en stomaverpleegkundige.
- Een actueel overzicht van je medicijnen, inclusief werkzame stof en dosering.
- Contactgegevens van je apotheek.
- Belangrijke medische bijzonderheden.
- Gegevens en alarmnummers van je zorg- en reisverzekering.
- Naam en telefoonnummer van iemand die in geval van nood gewaarschuwd kan worden.
Medicatieoverzicht
Vraag voor vertrek bij je apotheek om een actueel medicatieoverzicht. De werkzame stof is daarbij belangrijk, omdat medicijnen in het buitenland onder een andere merknaam verkocht kunnen worden.
Een medicatieoverzicht is geen vervanging voor een officiële medicijnverklaring wanneer je medicijnen gebruikt waarvoor zo'n verklaring nodig is.
Stomapaspoort
Vraag bij je stomaverpleegkundige of leverancier of zij een stomapaspoort beschikbaar hebben. Hierin kun je onder andere gegevens over je stoma en stomamaterialen opnemen.
Dat kan handig zijn wanneer je in het buitenland medische hulp nodig hebt of onverwacht vervangend stomamateriaal moet regelen.
Medische SOS-informatie
Je kunt belangrijke medische informatie ook bij je dragen op een SOS-kaart, medische ID, armband of hanger.
Tip: bewaar niet alles op één plek. Neem bijvoorbeeld een papieren exemplaar mee, bewaar een kopie in een andere tas en zorg eventueel voor een digitale versie. Je kunt belangrijke documenten ook delen met iemand thuis.
Europese zorgpas (EHIC)
Ga je naar het buitenland, controleer dan voor vertrek of je een geldige European Health Insurance Card (EHIC) hebt. Bij veel zorgverzekeraars staat deze op de achterkant van de zorgpas.
Met de EHIC kun je tijdens een tijdelijk verblijf in landen waar de kaart geldig is gebruikmaken van medisch noodzakelijke zorg volgens de regels die daar gelden.
Let op: een EHIC betekent niet dat alle medische kosten automatisch volledig worden vergoed en de kaart vervangt geen reisverzekering.
- Controleer of de EHIC geldig is op jouw bestemming.
- Controleer bij je zorgverzekeraar welke medische kosten in het buitenland worden vergoed.
- Houd er rekening mee dat zorg in het buitenland duurder kan zijn dan dezelfde behandeling in Nederland.
- Sla het telefoonnummer van de alarmcentrale van je zorgverzekeraar op.
Zorg- en reisverzekering
Controleer vóór vertrek welke dekking je hebt voor medische kosten in het buitenland.
Kijk bijvoorbeeld naar:
- Medische zorg in het buitenland.
- Eventuele aanvullende dekking.
- De dekking van je reisverzekering.
- Repatriëring bij ziekte of een ongeval.
- De alarmcentrale die je in een noodsituatie moet bellen.
Neem je polisgegevens en belangrijke telefoonnummers mee.
Tip: bewaar belangrijke verzekeringsgegevens niet alleen op één plek. Neem bijvoorbeeld een kopie op papier mee en bewaar daarnaast een digitale versie.
Zorg en hulpmiddelen op je vakantieadres
Heb je thuis hulp of zorg nodig, of gebruik je bepaalde hulpmiddelen? Kijk dan ruim vóór vertrek wat er op je vakantieadres mogelijk is.
- Ontvang je thuis professionele zorg en heb je deze tijdens je vakantie ook nodig? Informeer dan ruim voor vertrek bij je zorgaanbieder, zorgverzekeraar of zorgkantoor naar de mogelijkheden en voorwaarden.
- Ontvang je zorg via een PGB? Controleer vooraf welke regels gelden wanneer je het PGB tijdens je vakantie wilt gebruiken.
- Heb je thuiszorg of andere ondersteuning op je vakantieadres nodig? Begin op tijd met regelen.
- Gebruik je een rolstoel, rollator of ander hulpmiddel? Controleer vooraf of je dit zelf meeneemt of op de bestemming kunt huren of lenen.
- Vraag bij je accommodatie precies welke aangepaste voorzieningen aanwezig zijn, bijvoorbeeld een aangepaste douche of toilet, douchestoel, beugels of voldoende ruimte voor een rolstoel.
- Heb je een speciaal bed of ander groter hulpmiddel nodig? Informeer of dit op je vakantieadres geregeld kan worden en reserveer het tijdig.
- Neem je een rolstoel of ander kostbaar hulpmiddel mee? Controleer bij je verzekeraar of schade, verlies en diefstal tijdens de reis zijn verzekerd.
Tip: heb je aangepaste voorzieningen nodig? Vraag vooraf precies wat aanwezig is en eventueel naar maten of foto's. Begrippen als ‘aangepast’, ‘rolstoelvriendelijk’ en ‘toegankelijk’ kunnen per accommodatie iets anders betekenen.
(Onderstaande foto met dank aan Myrthea!)
Vaccinaties voor je reis
Voor sommige reisbestemmingen worden vaccinaties of andere gezondheidsmaatregelen geadviseerd of verplicht gesteld. Welke vaccinaties je nodig hebt, hangt onder andere af van je bestemming, de duur en omstandigheden van je reis en je persoonlijke gezondheidssituatie.
- Kijk ruim voor vertrek welke vaccinaties en gezondheidsadviezen voor jouw bestemming gelden.
- Maak zo nodig een afspraak bij een reizigersvaccinatiecentrum, GGD of andere bevoegde zorgverlener. Wacht hier liever niet mee tot vlak voor vertrek.
- Gebruik je medicijnen of heb je een aandoening of behandeling die invloed kan hebben op je afweersysteem? Geef dit dan door bij het vaccinatieadvies.
- Neem indien relevant een overzicht mee van vaccinaties die je eerder hebt gehad.
- Controleer bij je zorgverzekeraar of reisvaccinaties vanuit je aanvullende verzekering worden vergoed en welke voorwaarden daarbij gelden.
Voor vertrek nog even controleren
Heb je alles geregeld? Controleer voor vertrek in ieder geval nog even of je:
- Voldoende medicijnen én reserve hebt.
- Een actueel medicatieoverzicht hebt.
- Eventuele medicijnverklaringen hebt geregeld.
- Voldoende stomamateriaal, katheters of andere hulpmiddelen hebt.
- Je EHIC en verzekeringsgegevens bij je hebt.
- Belangrijke telefoonnummers hebt opgeslagen.
- Eventuele zorg of hulpmiddelen op je vakantieadres hebt geregeld.
- De gezondheids- en vaccinatieadviezen voor je bestemming hebt gecontroleerd.
