Welke oefeningen kun je kort na de operatie al doen?
Na een stoma-operatie is het belangrijk om weer rustig in beweging te komen. Vaak begint dat al in het ziekenhuis. Denk daarbij niet meteen aan echte buikspieroefeningen: in deze eerste fase gaat het vooral om bewegen, goed ademhalen, uit bed komen en je lichaam geleidelijk weer gebruiken.
Wat je kort na de operatie kunt doen, hangt af van de operatie die je hebt gehad en hoe je herstel verloopt. Volg daarom de aanwijzingen van je behandelend team. Een fysiotherapeut kan je in het ziekenhuis helpen bij het veilig uit bed komen, lopen en het verder opbouwen van bewegen.
Rustig in beweging komen helpt onder andere om verlies van spierkracht en conditie zoveel mogelijk te beperken en ondersteunt het herstel. Ook is bewegen na een operatie belangrijk voor de bloedsomloop en darmwerking.
Let op: forceer niets in deze eerste periode. Een trekkend of gespannen gevoel rond de operatiewond kan voorkomen, maar een oefening hoort geen duidelijke pijn te veroorzaken. Krijg je pijn of andere klachten, stop dan en bespreek dit met een zorgprofessional.
Drie rustige oefeningen:
Oefening 1 – Bekken rustig optillen
Ga op je rug liggen met je knieën gebogen en zet beide voeten iets uit elkaar op het matras. Adem rustig door. Til je bekken voorzichtig een klein stukje van het matras, zover als op dat moment prettig voelt.
Houd de positie kort vast en laat je bekken daarna rustig weer op het matras zakken. Het is niet belangrijk hoe hoog je komt. Een kleine beweging is in het begin voldoende.
Voelt deze beweging te zwaar of veroorzaakt deze pijn? Sla de oefening dan over en bespreek met de fysiotherapeut wanneer je ermee kunt beginnen.
Oefening 2 – Uit bed komen
Na een buikoperatie kan rechtstreeks vanuit rugligging overeind komen onprettig zijn. Via je zij uit bed komen kan de beweging gemakkelijker maken en de belasting van je buik beperken.
Ga eerst rustig op je zij liggen en breng je benen richting de rand van het bed. Duw jezelf met je armen vanuit zijligging omhoog, terwijl je benen over de rand van het bed bewegen.
Je kunt tijdens het bewegen je buik met je hand ondersteunen als je dat prettig vindt, zoals op de afbeelding wordt getoond. Neem even de tijd wanneer je rechtop zit voordat je gaat staan.
De eerste keren kan een verpleegkundige of fysiotherapeut je hierbij helpen. Na een operatie kun je bij het overeind komen duizelig of licht in je hoofd worden. Kom daarom rustig overeind en vraag hulp wanneer dat nodig is.
Oefening 3 – Armen bewegen vanuit zit
Ga rechtop op de rand van het bed of op een stoel zitten, met je voeten stevig ondersteund. Beweeg je armen rustig naar voren en naar achteren. Je kunt de armen afwisselend bewegen of beide armen tegelijkertijd.
Houd de beweging ontspannen en blijf rustig doorademen. Begin klein en maak de beweging alleen groter wanneer dat prettig voelt.
Deze rustige beweging helpt je om je bovenlichaam na de operatie weer geleidelijk te bewegen.
Rustig weer wandelen
Zodra het mogelijk is, kun je ook het lopen geleidelijk gaan opbouwen. In het ziekenhuis kan dat beginnen met een klein stukje door de kamer of over de gang. Thuis kun je bijvoorbeeld beginnen met korte stukjes in en rond het huis en dit uitbreiden wanneer je herstel dat toelaat.
Probeer de afstand en het tempo geleidelijk uit te breiden, zonder te forceren. Kijk daarbij niet alleen naar de afstand. Ook hoe je je tijdens en na het wandelen voelt is belangrijk. De ene dag kan meer lukken dan de andere, zeker in de eerste periode na een operatie.
Bewegen tijdens je verdere herstel
In de weken na de operatie kun je je dagelijkse activiteiten en beweging geleidelijk uitbreiden. Hoe snel dit gaat verschilt per persoon. De soort operatie, je conditie vóór de operatie, eventuele andere behandelingen en het verloop van je herstel spelen hierbij allemaal een rol.
Blijf wandelen en probeer dagelijkse beweging stap voor stap uit te breiden. De rustige oefeningen uit de eerste fase kun je blijven gebruiken zolang ze prettig zijn. Naarmate je verder herstelt, kunnen oefeningen worden toegevoegd waarbij je buik- en rompspieren meer moeten werken.
Er bestaat geen moment waarop iedere stomadrager automatisch met dezelfde buikspieroefeningen kan beginnen. Heb je nog pijn, problemen met de wond, een stomabreuk of andere klachten, of twijfel je over de belasting van je buik? Overleg dan met je arts, stomaverpleegkundige of fysiotherapeut voordat je de oefeningen verder opbouwt.
Meer oefeningen bekijken?
In onze PDF vind je het complete overzicht met geïllustreerde buik- en core-oefeningen, van rustige oefeningen na de operatie tot oefeningen voor wanneer je verder hersteld bent. Download hier de buikspieroefeningen in PDF. De PDF is uitsluitend bedoeld voor privégebruik.
Disclaimer: Alle afbeeldingen op deze pagina zijn eigendom van Stichting Stomaatje. De rechten berusten bij Stichting Stomaatje en Grom illustraties & grafische vormgeving. De tekeningen en tekst mogen worden uitgeprint voor privégebruik. Niets van deze afbeeldingen en tekst mag worden gekopieerd, gereproduceerd of verspreid middels drukwerk, fotokopie, printwerk, videoband, audioband, film, vastleggen als databestand. Voor elke uitzondering hierop dient u te beschikken over uitdrukkelijke en voorafgaande toestemming van Grom illustraties & grafische vormgeving en Stichting Stomaatje. 
