Veel stomadragers vragen zich af of ze nog kunnen zwemmen en wat daarbij belangrijk is. Op deze pagina lees je praktische tips over zwemmen met een stoma, geschikte badkleding, hulpmiddelen en ervaringen van andere stomadragers.
Zwemmen met een stoma
Als stomadrager kun je prima zwemmen. In zee, natuur- en zwembaden is zwemmen met een stoma geen probleem, zolang je stoma goed is afgesloten met een stomazakje zodat er geen zand of water bij de opening kan komen. Water in bijvoorbeeld een bubbelbad of jacuzzi kan meer micro‑organismen bevatten en het risico op infecties verhogen als het bij de stoma‑opening komt. Zorg daarom altijd voor goed sluitend materiaal. De zon (of zonnebank) kan het slijmvlies van de stoma en de huid uitdrogen als er geen zakje overheen zit, en de warmte kan invloed hebben op de plakkracht. Bescherm je huid goed en bewaar stomamateriaal bij voorkeur koel.
Breng je stomamateriaal bij voorkeur minimaal één uur vóór het zwemmen aan, zodat de plak goed heeft kunnen hechten. Na het zwemmen kan de plak wat verweken; neem daarom altijd een reserve set mee. Veel stomaverpleegkundigen adviseren ongeveer een uur te wachten met vervangen, omdat de plak direct na het zwemmen vaak juist erg stevig zit, wat je huid kan belasten bij het verwijderen. Spoel je huid na het zwemmen af met lauw water en droog goed.
Badkleding
Kijk hier voor tips over badkleding, zoals speciale badkleding voor stomadragers, maar ook zwembanden die wat extra bescherming of comfort kunnen bieden. Het kan prettig zijn badkleding te kiezen met een wat hogere taille en een drukkere print en eventueel een binnenzakje, zodat het zakje minder opvalt en beter op zijn plaats blijft.
Beeld: gegenereerd deels met AI
Waterbestendig materiaal
Het zakje en de plak zijn waterbestendig, dus je hoeft niet bang te zijn dat ze loslaten in het water. Een zweminstructeur heeft op verzoek van enkele stomaconsulenten een test gedaan: hij stond vier uur lang tot zijn borst in het water om verschillende huidplakken te testen. Alle huidplakken bleken waterbestendig; sommige waren zelfs het eerste uur na het zwemmen niet te verwijderen. Onder water kan het zakje zich wel gewoon met ontlasting of urine vullen.
Hulpmiddelen en filters
Als je gaat zwemmen, kun je, als je dat prettig vindt, een kleiner zakje gebruiken, bijvoorbeeld een mini‑activiteitenzakje. Het is raadzaam het filter af te plakken met de bijgeleverde stickers. Wordt het filter vochtig, dan werkt het niet meer en kan badwater het zakje doen opbollen. Het nadeel van het afplakken is dat gassen niet meer uit het zakje kunnen ontsnappen.
Voor dat probleem is het Gore‑Tex filtermembraan ontwikkeld. Plak je dit ronde plakkertje op de filteropening, dan blijft het filter onder water droog terwijl de gassen toch naar buiten kunnen. Niet ieder type of merk heeft zo’n oplossing; je stomaconsulent kan je adviseren over wat bij jouw materiaal past. Na het zwemmen kan het nodig zijn het zakje te verwisselen in verband met het verweken van de plak; neem dus altijd een reserve mee. (Merk: EuroTec en LaproCare)
Randen afplakken
De randen van de plak kunnen in het water iets omkrullen en slijmerig worden. Als je uit het water bent, hecht de plak meestal weer aan de huid, mits er geen zand of zonnebrand tussen is gekomen. Gebruik je vierkante huidplakken? Knip de hoeken dan rond af, zodat water er minder makkelijk onder kan komen.
Extra tape is niet voor iedereen nodig, maar kan voor een veiliger gevoel zorgen. Je hebt hiervoor verschillende vormen en maten:
- Halfrond in verschillende diameters
- Of recht
- Met een zachte toplaag
- Of waterproof met een rubberen toplaag
- Een dunne, doorzichtige hydrocolloïd-strip kan uitkomst bieden bij pleisterallergie
- Er zijn tegenwoordig ook halve manen van siliconen
- En varianten met toevoegingen als aloë vera en honing.
- En een ultradunne, transparante film
- Maar de oude vertrouwde Leukopor werkt voor veel mensen ook goed
(Merk van links naar rechts: Welland UltraFrame, Medeco, EuroTec en Coloplast)
Kleefkrachtversterker
Als je stomaplak niet goed hecht, kun je in sommige gevallen een product gebruiken dat de kleefkracht ondersteunt. Dat kan bijvoorbeeld een medische kleefspray zijn die je op de plak zelf aanbrengt, of een barrièrefilm die de huid beschermt en in sommige gevallen ook de hechting helpt verbeteren. Een voorbeeld van zo’n kleefspray is de Hollister Adapt Medical Adhesive Spray. Cavilon is een voorbeeld van een barrièrefilm die de huid beschermt, maar soms ook de hechting van de stomaplak verbetert. Overleg bij voorkeur met je stomaverpleegkundige welk product voor jou het meest geschikt is. (Merk: Hollister)
Continent stoma
Bij een continent (ileo of urine) stoma , waarbij ontlasting of urine inwendig wordt opgevangen, is het belangrijk de opening af te plakken met een waterdichte pleister. Komen micro‑organismen uit het water in contact met de stoma‑opening, dan kun je hier ziek van worden. Bespreek met je stomaverpleegkundige welke pleister hiervoor het meest geschikt is.
De Stomaatje Zwemdag
Stichting Stomaatje huurt soms een zwembad af speciaal voor mensen met een stoma; ook kinderen, vrienden en familie zijn dan welkom. Door een tekort aan mankracht organiseren we op dit moment geen Stomaatje Zwemdag, en ook volgend jaar staat er geen editie gepland. Mocht er in de toekomst weer een zwemdag mogelijk zijn, dan vind je de informatie daarover op deze pagina .
Lees ondertussen gerust de zwemervaringen van stomadragers, en hier de blog van Eliene over zwemmen, voor praktische tips en herkenning.
