Een stoma bij een baby of jong kind brengt vaak extra vragen en uitdagingen met zich mee. Hoe maak je het verzorgen gemakkelijker? Welke kleding zit prettig? En waar moet je aan denken als je met je kindje op stap gaat?
Met een beetje voorbereiding en handige hulpmiddelen wordt de dagelijkse verzorging vaak steeds vertrouwder. Hieronder vind je praktische tips die kunnen helpen bij de verzorging van je kindje, thuis en onderweg.
Kleding en draagcomfort
Comfortabele kleding maakt het verzorgen van een stoma gemakkelijker. Het belangrijkste is dat kleding niet te strak zit en geen onprettige druk uitoefent op de stoma of het stomazakje.
- Overslagrompertjes: handig bij het aan- en uitkleden, omdat je ze niet over het hoofdje hoeft te trekken.
- Een rompertje dat het stomazakje bedekt: kan helpen voorkomen dat je kindje het zakje lospeutert.
- Broekjes met verstelbaar elastiek: hiermee kun je de tailleband aanpassen aan de buik van je kindje.
- Overslagpyjama's, joggingbroekjes en leggings: vaak comfortabel en gemakkelijk bij het verschonen.
- Hoge of juist lage broekjes en rokjes: afhankelijk van de plaats van de stoma kan de ene pasvorm prettiger zijn dan de andere.
- Bovenkleding een maatje groter: kan extra ruimte geven rondom de buik en het stomazakje.
Ook een draagzak of draagdoek kan vaak gewoon gebruikt worden. Let er wel op dat de stoma en het zakje niet worden afgekneld en dat er geen druk op eventuele operatiewonden ontstaat. Vraag bij twijfel advies aan de kinderstomaverpleegkundige.
Handige hulpmiddelen voor thuis
Sommige eenvoudige hulpmiddelen kunnen de dagelijkse verzorging net wat gemakkelijker maken.
- Een afwasbaar bakje of potje: bijvoorbeeld om de inhoud van een stomazakje op te vangen bij het legen.
- Een thermometer: vraag het behandelteam hoe je bij jouw kindje het beste de temperatuur kunt meten. Een oor- of voorhoofdthermometer is niet op elke leeftijd voldoende betrouwbaar.
- Een zacht handdoekje of washandje: handig tijdens het verzorgen en verschonen.
- Reservezakjes en huidplakken: zorg dat je thuis altijd voldoende stomamateriaal op voorraad hebt.
Heeft je kindje pijn? Bespreek dan met de arts welke pijnstilling geschikt is en welke dosering bij de leeftijd en het gewicht past.
Verzorging en huidbescherming
Een vaste verzorgingsroutine kan helpen om het verschonen van het stomamateriaal rustiger en gemakkelijker te laten verlopen.
Een aantal praktische aandachtspunten:
- Kies een rustig moment voor de verzorging, bijvoorbeeld rondom het badderen of verschonen.
- Verwijder de huidplak voorzichtig en ondersteun daarbij de huid. Gebruik een plakverwijderaar alleen op advies van de kinderstomaverpleegkundige, zeker bij baby’s en te vroeg geboren kinderen.
- Reinig de huid rondom de stoma met lauwwarm water en dep deze voorzichtig droog.
- Controleer de huid op roodheid, irritatie of beschadigingen.
- Gebruik alleen huidbeschermende producten, zoals een beschermende huidfilm, wanneer deze voor je kindje geschikt zijn en door de kinderstomaverpleegkundige worden geadviseerd.
- Controleer of de opening van de huidplak goed bij de grootte en vorm van de stoma past. Laat de kinderstomaverpleegkundige voordoen hoe je dit controleert en hoe je de huidplak zo nodig op maat maakt.
- Breng de nieuwe huidplak zorgvuldig aan en druk deze voorzichtig rondom aan, zodat de plak goed aansluit.
- Vraag eventueel proefmateriaal aan om samen met de kinderstomaverpleegkundige te ontdekken welk stomamateriaal het beste past.
Komt er tijdens de verzorging ontlasting of urine uit de stoma? Verwijder dit dan voorzichtig van de omliggende huid en dep de huid weer droog voordat je de nieuwe huidplak aanbrengt. Vooral bij een ileostoma kan de huid snel geïrriteerd raken door contact met de ontlasting.
Tip: Gebruik je op advies van de kinderstomaverpleegkundige een plakverwijderaar? Neem deze dan ook mee voor onderweg.
Op stap en kamperen
Een uitstapje, dagje weg of vakantie vraagt soms wat extra voorbereiding. Met voldoende reservemateriaal bij de hand kun je vaak gewoon samen op pad.
Wat kan handig zijn om mee te nemen?
- Extra setjes kleding, afgestemd op de duur van het uitstapje en hoe vaak je kindje normaal moet worden verschoond.
- Extra stomazakjes en huidplakken.
- Een zacht handdoekje en washandje.
- Eventueel een schaartje, als je huidplakken op maat moet knippen. Bewaar dit buiten bereik van kinderen.
- Eventueel de plakverwijderaar en huidbeschermende producten die voor jouw kindje zijn geadviseerd.
- Een afsluitbaar zakje voor gebruikt stomamateriaal.
- Voeding en drinken die passen bij de leeftijd en de persoonlijke behoeften van je kindje.
Ook kamperen is met een kindje met een stoma vaak goed mogelijk. Denk vooraf na over de beschikbaarheid van schoon water, een geschikte plek om te verschonen en voldoende reservemateriaal. Een klein, schoon te maken teiltje of voetbadje kan bijvoorbeeld handig zijn tijdens de verzorging.
Gezondheid, groei en ontwikkeling
Bij baby's en jonge kinderen met een stoma is het belangrijk om goed te letten op veranderingen in de stomaproductie, het drinken en de algemene conditie.
Direct medische hulp vragen
Neem direct contact op met de behandelend arts, huisarts of de huisartsen-spoedpost als je kindje suf is, moeilijk wakker wordt, duidelijk minder alert reageert, veel minder drinkt of duidelijk minder plast. Volg eventuele persoonlijke belafspraken van het behandelteam. Wacht bij tekenen van uitdroging niet op een volgende controle.
Als de stoma donkerpaars, grijs of zwart verkleurt, of als er veel minder of geen ontlasting uit de darmstoma komt én je kindje buikpijn, een opgezette buik of braken heeft.
Is je baby jonger dan drie maanden en heeft je baby een temperatuur van 38 °C of hoger? Neem dan direct contact op met de behandelend arts, huisarts of huisartsen-spoedpost.
Let op: Baby’s en jonge kinderen met een ileostoma kunnen snel vocht en zouten verliezen en daardoor uitdrogen. Volg daarom het persoonlijke voedings- en drinkadvies van het behandelteam. Neemt de stomaproductie duidelijk toe, drinkt je kindje minder of plast het minder? Neem dan direct contact op met het behandelteam voor advies. Overleg over extra vocht, ORS of zout, tenzij hiervoor al een persoonlijk plan is afgesproken.
Overleg met het behandelteam
Neem ook contact op met het behandelteam als de stomaproductie plotseling veel wateriger wordt of sterk toeneemt. Bespreek huidproblemen met de kinderstomaverpleegkundige en zorgen over groei of gewichtstoename met de kinderarts of diëtist.
De groei en ontwikkeling van kinderen met een stoma kunnen heel verschillend verlopen. Sommige kinderen hebben door hun onderliggende aandoening, operatie of problemen met de opname van voedingsstoffen extra begeleiding nodig. Bij controles wordt daarom ook gekeken naar de groei en het gewicht.
Bespreek eventuele zorgen met de kinderarts, diëtist of kinderstomaverpleegkundige.
Vertrouw op jezelf en vraag hulp
Als ouder leer je je kindje steeds beter kennen. Je ontdekt welke kleding prettig zit, welke verzorgingsroutine werkt en hoe je kindje reageert op verschillende situaties.
Het is heel normaal als niet alles meteen vanzelf gaat. Geef jezelf de tijd om ervaring op te doen en stel vragen wanneer je ergens onzeker over bent.
Schaam je niet om hulp te vragen, bijvoorbeeld aan je partner, familie, de kinderstomaverpleegkundige of andere ouders die ervaring hebben met een kindje met een stoma.
Ook met een stoma kun je volop spelen en plezier maken! Dit meisje heeft een stoma en laat zien dat een bezoekje aan de speeltuin gewoon mogelijk kan zijn.
Dank Ellen, moeder van een kindje met een stoma, voor het delen van deze tips!
